۱۸ اسفند ۱۳۹۳ ساعت ۱۲:۲۰
وزیر نیرو در برنامه تلویزیونی نگاه 1 تأکید کرد:

خسارات ناشی از پرداخت یارانه انرژی به پرمصرف‌ها

به نظر من یک نظام درست و عادلانه تعرفه گذاری در مصرف برق و حتی آب تدوین شود تا طی آن به کسانی که پایین تر از الگوی مصرف و در حد آن، مصرف می کنند ما باید قیمت های مخفف در نظر بگیریم، اما برای افرادی که بیش از الگوی مصرف، دارند مصرف می کنند، چه دلیلی دارد که ما یارانه پرداخت کنیم.

به گزارش سرویس انرژی عیارآنلاین، حمیدرضا چیت‌چیان، وزیر نیرو شنبه شب در برنامه تلویزیونی نگاه ۱ حاضر شد. گزارشی از اظهارات وی پیش از این منتشر شده بود. متن کامل صحبتهای مهم وزیر نیرو درباره ضرورت قطع یارانه پرمصرف ها در حوزه انرژی به شرح زیر می‌باشد:

مجری: ما الان در بخش برق، تعرفه مشترکین خانگی را با حفظ ساختارها را ۱۰ درصد و مشترکین صنعتی را ۲۰ درصد افزایش داده ایم. در نتیجه، مشترکین صنعتی با درصد افزایش ۲ برابری نسبت به مشترکین خانگی روبرو می شوند و تقریبا تعرفه برق مشترکین خانگی و صنعتی تقریبا برابر می شود. بعضی کارشناسان معتقدند با توجه به اینکه اقتصاد کشور به تازگی از رکود خارج شده است، افزایش قیمت انرژی در بخش صنعت به این موضوع می تواند لطمه وارد کند. از طرف دیگر هم افزایش بیشتر هزینه برق صنعتی موجب افزایش قیمت تمام شده کالا و فشار به مردم وارد می شود. ضمنا مدیریت مصرف هم حاصل نمی شود. از طرف دیگر، هم با وجودی که قیمت برق در بخش خانگی به صورت پلکانی افزایش می یابد ولی همچنان تمامی پله های مصرف، یارانه دریافت می کنند و برق همچنان یارانه ای است. در نتیجه، مشترکین هر قدر بیشتر مصرف می کنند، یارانه بیشتری دریافت می کنند. با توجه به همین موضوع، برخی کارشناسان بیان می کنند اگر وزارت نیرو به جای افزایش تعرفه برق بخش خانگی و صنعت به صورت یکسان، صرفاً تعرفه مصرف بی رویه برق را در بخش خانگی به قیمت تمام شده برساند و عملا از یک پله های، با شیب لازم افزایش قیمت بدهد. هم کمبود منابع جبران می‌شود و هم با این نظام فشاری به بخش صنعت نمی آید و قیمت تمام شده کالا افزایش نمی یابد. آنچه الان دارد اتفاق می افتد (اشاره به نمودار ۱)، میزان یارانه ای که کم مصرف دریافت می کند بسیار کمتر از یارانه ای است که پرمصرف دریافت می کند به گونه ای که یارانه برق مشترکین پرمصرف ماهیانه بیش از ۳۰۰ هزار تومان می شود در صورتی که یارانه ای که مشترک کم مصرف دریافت می کند ماهیانه کمتر از ۵۰ هزار تومان است. وقتی ما این پله های مصرف را به صورت یکسان افزایش قیمت می دهیم، اتفاق خاصی در روند تخصیص یارانه رخ نمی دهد.

نمودار 1

یک مقایسه ای انجام داده ایم با آنچه در شرکت توزیع برق و گاز سن دیگو در آمریکا اتفاق می افتد (اشاره به نمودار ۲).  ما بعد از اجرای قانون هدفمندی همچنان باز شیبمان آنچنان قابل توجه نیست. در حالی که بعد از پله دوم شرکت توزیع برق و گاز سن دیگو آنچنان افزایش قیمتی لحاظ می کند که عملا بخش پرمصرف هزینه تمام شده برقی که بدستش می‌رسد و حتی بیشتر از آن را پرداخت می کند چون عملا در اینجا کم مصرفی را داریم که به شدت صرفه جویی و رعایت می کند و یارانه کمتری می گیرد ولی پرمصرفی هم داریم که در خانه خودش دارد به شدت مصرف می کند و اصلا هیچ توجه ای به هشدارها نمی کند و اصلا توجه ای به ظرفیت ها نمی کند و او هم دارد یارانه بسیار بیشتری نسبت به کم مصرف دریافت می کند.

نمودار 2

واقعا فکر می کنید برای این موضوع باید چه اقدامی شود و چه سیاستی از سوی وزارت نیرو اتخاذ شود که حقیقتا هم پرداخت یارانه عادلانه شود و هم به افزایش بهره‌وری کمک شود؟

وزیر نیرو: در پاسخ به سوال شما که الان که ما از رکود می خواهیم خارج شویم، اعمال این سیاست ها در تناقض با این موضوع نیست. درهیچ یک از کشورهایی که رشد سریعی دارند، دیده نمی شود که برای برق یارانه پرداخت کنند و متقابلا حتی یکی از کشورهایی که یارانه برای مصرف برق پرداخت می کنند نیز رشد مطلوبی داشته باشند. پس ببینید اینکه فکر کنیم بین رشد و توسعه و پرداخت یارانه برق ملازمه ای وجود دارد، اینچنین نیست. حالا من یک موضوعی را توضیح می دهیم، هزینه تولید برق شامل چهار مولفه است قیمت سوخت، هزینه تبدیل انرژی، هزینه انتقال و توزیع. ما اگر هزینه سوخت را کنار بگذاریم، امسال وزارت نیرو حدود ۸۰ تومان به ازای تولید هر کیلو وات ساعت هزینه کرده است. محاسبه هزینه سوخت کمی مشکل تر است. اگر ما بخواهیم قیمت سوخت نیروگاهی را برابر با قیمت گازی که در اختیار صنایع پتروشیمی قرار می‌گیرد یعنی ۱۳ سنت به ازای هر متر مکعب در نظر بگیریم یعنی فرض کنیم که قیمت واقعی گاز این است و فرض هم بکنیم که اصلا سوخت گازوییل که بسیار گران قیمت هم هست، اصلا استفاده نکنیم. فرض کنیم همه نیروگاه ها فقط از سوخت گاز طبیعی استفاده کنند و قیمت گاز هم ۱۳ سنت باشد. شما می دانید که قیمت گاز صادراتی ایران به کشورهای دیگر بسیار بالاتر از ۱۳ سنت است. ما با هر متر مکعب گاز حدود سه کیلو وات ساعت برق می توانیم تولید بکنیم و به دست مصرف کننده برسانیم. یعنی به ازای هر کیلووات ساعت، هزینه تولید هر کیلووات ساعت برق ۴ سنت می شود که متناسب با قیمت ارز ۳۰۰۰ تومان برابر ۱۲۰ تومان خواهد شد. این ۱۲۰ تومان به اضافه هشتاد تومان هزینه هایی که هزینه های داخلی وزارت نیرو است،  ۲۰۰ تومان می شود. ما این ۲۰۰تومان را امسال متوسط حدود ۵۰ تومان به مشترکین فروخته ایم.

مجری: این نمودار داشت این موضوع را تبیین می کرد که با توجه به فاصله ای که بین قیمت فروش واقعی و هزینه تمام شده برق است، ما داریم به مشترکین پرمصرف بیشتر یارانه می دهیم و به مشترکین کم مصرف، کمتر یارانه می دهیم.

وزیر نیرو: بله، همینطور است زیرا کسی که کم مصرف می کند مثلا ۲۰۰ کیلو وات ساعت مصرف می کند این شخص ۲۰۰ ضرب در ۱۵۰ تومان یارانه دریافت می کند اما کسی که هزار کیلو وات ساعت مصرف می کند آن شخص هزار ضرب در ۱۵۰ تومان یارانه دریافت می کند پس این سیستم پرداخت یارانه، اول از همه باعث بی‌عدالتی می شود. دومین مساله این است که وزارت نیرو که از دولت پولی بابت تولید، انتقال و توزیع برق پولی دریافت نمی کند. حالا اگر قیمت سوخت را هم کنار بگذاریم و همان ۸۰ تومان در نظربگیریم. این بنگاهی که برق تولید می کند چگونه مابه التفاوت بین ۸۰ تومان مبلغ تولید برق و ۵۰ تومان دریافتی از مشترک را که می شود ۳۰ تومان را جبران کند؟ جایی برای جبران وجود ندارد، چون دیگر دولت بودجه ای برای تولید برق نمی دهد. این باعث می شود که دائما بدهی های وزارت نیرو به تولید کنندگان برق، به افرادی که از آنها تجهیزات خریده تا شبکه برق را توسعه دهد، دائما افزایش پیدا می کند. ما الان در بخش برق حدود ۲۴ هزار میلیارد تومان بدهی انباشته داریم.

چیت چیان- نگاه 1

مجری: الان با این وضعیت سرمایه گذاری هم در این حوزه کم می شود.

وزیر نیرو: بله، دقیقا همینطور است. ما در سالهای قبل حدود ۷، ۸ ، ۹ درصد در هر سال افزایش ظرفیت تولید داشتیم ، چرا که مصرف برق در کشور ما هر سال حدود ۶ ، ۷ درصد افزایش پیدا می کند. بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و بر خلاف این قانون که اشاره کرده بود که ظرف ۵ سال باید قیمت حامل های انرژی به قیمت های واقعی اقتصادی برسد، در حالیکه در سال ۸۹ یک بار این قیمت جهشی بالا رفت و بعد از آن دیگر متوقف شد. قیمت ثابت ماند، در شرایطی که هزینه بنگاههای برق دائم همراه با این تورم به صورت سالیانه در حال افزایش است. بنابراین الان به اینجا رسیده که ما ۳۰ تومان به ازای فروش هر کیلووات ساعت داریم ضرر می کنیم. این ضرر را که کسی برای ما جبران نمی کند. بنابراین منجر به این موضوع شده است که رشد سالیانه ظرفیت تولید برق از ۷ ، ۸ درصد به ۲ درصد در امسال برسد و سال آینده به ۱٫۲ درصد می رسد و حتی این نگرانی را به وجود اورده است که در سالهای آینده خاموشی داشته باشیم.

مجری: پس اینکه گفته می شود سال آینده احتمال خاموشی جدی است، واقعیت دارد؟

وزیر نیرو: بله؛ این واقعی است. بعضی می گویند بخش خصوصی باید سرمایه گذاری کند. الان هم بیش از ۵۰ درصد نیروگاه ها در اختیار بخش خصوصی است ولی بخش خصوصی وقتی نتواند هزینه تمام شده برقی که تولید کرده است و در اختیار شبکه توزیع قرار داده است، دریافت کند؛ این دیگر توان توسعه نیروگاه های خود را نخواهد داشت.

مجری: اصلا بحث این نیست که فشار بر عموم مردم وارد کنیم و از آنها هزینه بیشتر بگیریم بلکه موضوع این است که آن افرادی که هیچ مدیریتی روی مصرف خود ندارد، آن باید هزینه برق را بیشتر پرداخت کند و آن کسی که در حد الگو، مصرف می کند باید با سیاست های تشویقی مورد حمایت قرار گیرد. این نظام تعرفه گذاری فعلی دچار اشکال است، الان سوال این است که چرا وزارت نیرو سراغ اصلاح نمی رود؟

وزیر نیرو: بگذارید مطلب قبلی را تکمیل کنم، وقتی سرمایه گذاری انجام نشد، چه کسی ضرر می کند، صاحب صنعت و مردم متضرر می شوند. مطلب سوم این است که وقتی قیمت برق یارانه ای شد ، کسی در مصرف برق مدیریت نمی کند. متوسط مصرف برق در کشور ما بسیار بیشتر از دیگر نقاط دنیاست . مثلا بیش از ۵۰ درصد مشترکان ما قبضهای کمتر از ۶ هزار تومان در ماه دریافت می کنند، در حالی که همان مشترک برای گوشی موبایلش ممکن است ۴۰ تا ۶۰ هزار تومان در ماه پرداخت کند. خب وقتی اینگونه شد مردم نسبت به صرفه جویی در مصرف برق بی اعتنا می شوند .اما اگر قیمت بالا برود، مصرف هم کنترل خواهد شد. حالا من می خواهم این استفاده ر ا بکنم که ما اعتقاد نداریم که طبقات کم درآمد تحت فشار قرار بگیرند. به نظر من یک نظام درست و عادلانه تعرفه گذاری در مصرف برق و حتی آب تدوین شود تا طی آن به کسانی که پایین تر از الگوی مصرف و در حد آن، مصرف می کنند ما باید قیمت های مخفف در نظر بگیریم، اما برای افرادی که بیش از الگوی مصرف، دارند مصرف می کنند چه دلیلی دارد که ما یارانه پرداخت کنیم که این تبعات را هم برای خود مردم و هم صنعت داشته باشد. منتهی در واقع، دولت به دلیل ملاحظات اجتماعی آمده است آن چیزی که الان تصویب کرده است که شما بیان کردید. اما من اعتقاد دارم که ما زمانی می توانیم اقتصاد قوی در بخش آب و برق داشته باشیم که این بخش برای هزینه هایش متکی به درآمدهای خود باشد. زیرا منابع دولت بی نهایت نیست که هر قدر مردم مصرف کردند، مابه التفاوت قیمت های تکلیفی (فروش) و هزینه های واقعی را پرداخت کند. این برای هیچ دولتی در دنیا امکانپذیر نیست، برای دولت ما هم امکان پذیر نیست. بنابراین ما اگر نظام تعرفه گذاری درستی داشته باشیم، هم می توانیم مصرف را کنترل و مدیریت کنیم و هم می توانیم منابع لازم برای سرمایه گذاری بیشتر در این صنعت را فراهم کنیم.

مجری: انشاء‌الله فکر می کنید چه زمانی این نظام تعرفه گذاری به سمت اصلاح حقیقی می رود که واقعا این بی عدالتی در پرداخت یارانه پنهان به پرمصرف ها برطرف شود؟

وزیر نیرو: ببینید دولت واقعا سعی اش در این سمت است اما با توجه به شرایط کلی اقتصادی، این گام ها شاید یک مقدار با تامل و مکث بیشتری برداشته می شود اما آنچه واقعا قانون هدفمند کردن یارانه ها الزام کرده است و ما باید در پنج سال بهش می رسیدیم. منتهی آنچه در قبل از دولت یازدهم انجام شد و آن افزایش قیمت جهشی و یکباره و سپس متوقف شد. این واقعا لطمه زد و باعث شد که کشور نتواند این کار را در ظرف ۵ سال و به درستی اجرا کند.

مجری: تا پایان این دولت شما برنامه ای دارید که این اصلاح انجام شود؟

وزیر نیرو: ببینید چون این برنامه هنوز مصوب دولت نشده است من الان نمی توانم به عنوان برنامه دولت بیان کنم ولی ما الان در حال مذاکره هستیم تا انشاء‌الله بتوانیم در سال های آتی این کار را انجام دهیم.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: