۱۰ آذر ۱۳۹۳ ساعت ۱۲:۳۰

عقب ماندگی ۲۰‌ میلیون تنی تولید فولاد کشور از سند راهبرد توسعه صنعتی کشور

حتی با فرض استمرار رشد تولید سالانه ۷ درصد برای تولید فولاد کشور در سال‌های آتی، میزان تولید فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۳۶ میلیون تن خواهد بود و تولید ۵۵ میلیون تنی فولاد در آن سال مطابق با سند راهبرد توسعه صنعتی کشور، عملا محقق نخواهد شد.

به گزارش عیارآنلاین، براساس سند راهبرد توسعه صنعتی کشور (۱)، باید تولید فولاد کشور تا پایان چشم‌انداز بیست‌ساله (سال ۱۴۰۴) به ۵۵ میلیون تن درسال برسد اما آمارها حاکی از آن است که درسال گذشته تنها ۱۶ میلیون تن فولاد در کشور تولید شده است (۲) که با میزان درنظرگرفته شده در سند‌ چشم‌انداز فاصله بسیاری دارد و به اعتقاد برخی کارشناسان طرح های در حال اجرا، رسیدن به این ظرفیت تولید را تا سال ۱۴۰۴محقق نمی کنند.

با بررسی‌های صورت گرفته بر روی آمار تولید ۶ ماه اول امسال و مقایسه آن با تولیدات سال گذشته مشخص می‌شود که تولید فولاد ایران در این بازه نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدودا  ۷ درصد رشد داشته  است که این میزان رشد بیش از دو برابر رشد میانگین تولید جهانی (که به طور متوسط سالانه ۳ درصد می باشد) است. با این وجود و حتی با فرض استمرار رشد تولید سالانه ۷ درصد برای تولید داخلی فولاد کشور در سال‌های آتی، میزان تولید فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۳۶ میلیون تن خواهد بود و تولید ۵۵ میلیون تنی فولاد در آن سال مطابق با سند راهبرد توسعه صنعتی کشور، عملا محقق نخواهد شد. این یعنی در خوشبینانه ترین حالت در سال ۱۴۰۴ حداقل ۲۰ میلیون تن کسری تولید نسبت به هدف تعیین شده در سند راهبرد توسعه صنعتی کشور وجود دارد. اما مشکلات اصلی صنعت فولاد چیست و دلایل عدم تحقق هدفگذاری انجام شده در زمینه تولید فولاد کشور برای سال ۱۴۰۴ چه می باشد؟

index

در ایران و از نیم قرن پیش، به واسطه انرژی ارزان و وفور معادن سنگ‌آهن، سنگ بنای صنعت فولاد گذاشته شد و با رویکرد دولتمردان به این صنعت در این مدت، گام‌های مناسبی برداشته شد و درحال‌حاضر، ایران از نظر میزان تولید فولاد جایگاه پانزدهم جهان را به خود اختصاص داده است. اما با توجه به پتانسیل‌ها و منابع فراوان داخلی، امکان رشد این جایگاه همچنان وجود دارد. برای مثال، میزان تولید فولاد در کشور ترکیه با وجود عدم دسترسی به ذخایر سنگ‌آهن و سوخت کافی ۲٫۵ برابر ایران می‌باشد.

با وجود گستردگی منابع سنگ آهن و انرژی در ایران، در حال حاضر سه کارخانه فولاد مبارکه، خوزستان و ذوب‌آهن (به عنوان بزرگترین تولیدکنندگان فولاد ایران) مزایای نسبی خود را که همان داشتن گاز طبیعی ارزان و وافر بود، از دست دادند و در زمستان با قطعی گاز و در تابستان با قطعی برق روبرو هستند که این عوامل باعث بالا رفتن هزینه تولیدشان می‌شود. لذا  ضرورت دارد واحدهای بزرگ فولاد‌سازی برای تامین نیازهای خود و بالا بردن ظرفیت، اقدام به تاسیس نیروگاه برق در مجاورت خطوط تولید خود نمایند.

در حالی که ایران یکی از کشورهای پیشتاز در صادرات سنگ‌آهن خام در میان کشورهای جهان و منطقه به شمار می‌رود، به صورت همزمان، یکی از کشورهای واردکننده گندله نیز هست. زیرا برخی از صادرکنندگان ایرانی، سنگ آهن خام را با ارزش افزوده پائینی به سایر کشورهای جهان صادر می‌کنند و در مقابل بسیاری از واحدهای صنعتی و فولادسازی کشور اقدام به واردات گندله و کنستانتره سنگ آهن می‌کنند. در نتیجه این موضوع، ارز آوری حاصل از صادرات سنگ آهن خام جای خود را در عمل به ارز بری بیشتری برای واردات برخی از ملزومات صنعت فولاد کشور می‌دهد. این درحالی است که به عقیده بسیاری از کارشناسان می‌توان در کشور شرایطی را فراهم کرد تا واحدهای تولید گندله نیز در کنار واحدهای فولادسازی کشور جانمایی شده و به این ترتیب علاوه بر کمک به افزایش تولید فولاد در سطح کشور، موجبات کاهش هزینه های این صنعت نیز می‌شود.

از طرف دیگر، از آنجایی که بخش خصوصی تمایل چندانی به سرمایه گذاری های سنگین در بخش فولاد ندارد و صنعت فولاد ایران عمدتا دولتی است؛ کشور با مشکلاتی برای تامین منابع مالی در این زمینه روبرو است که راه برون رفت از آنها، انجام سرمایه گذاری های کلان در این بخش توسط دولت است.

با وجود همه‌ این مشکلات، درحال‌ حاضر شرایط صادرات فولاد کشور مناسب است و براساس آمار در ۶ماه اول امسال نسبت به دوره مشابه در سال گذشته رشد  ۴۰درصدی صادرات ثبت شده است و در بخش واردات فولاد خام در این مدت با ۷۴ درصد کاهش مواجه شده ایم و شمش تولید داخل جایگزین شمش‌های وارداتی شده است. در این مدت ۸ میلیون و ۳۵۵هزار تن فولاد خام تولید شده که رشد ۷ درصدی را به همراه داشته است. اما باید به این نکته هم توجه داشت که افزایش صادرات فولاد کشور در سال جاری به دلیل رکود در بازار داخلی بود و شرکت‌های فولادی توان فروش محصولات در بازار داخلی را نداشتند و از آنجاکه فولاد ایرانی بسیار مرغوب است، کشورهای اروپایی خواهان آن بودند. نکته مهم این است که با کیفیت امروز تولیدات ایران، می‌توانیم بازار را از رقبا گرفته و خود را به عنوان صادرکننده معرفی نمائیم.

پی نوشت:

۱- متن کامل سند راهبرد توسعه صنعتی کشور  را از اینجا بخوانید: http://www.ngdir.ir/GeoportalInfo/PSubjectInfoDetail.asp?PID=737&index=12

۲- محمدرضا نعمت‌زاده وزیر صنعت، معدن، تجارت چندی پیش در جریان بازدید از نمایشگاه فولاد، گفت: «ظرفیت کنونی فولاد‌سازان کشور ۲۴ میلیون تن در سال است که تمام این ظرفیت هنوز فعال نشده است.»

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: