روند نزولی اعتبارات غیر پرسنلی در آموزش و پرورش

رشد بودجه آموزش و پرورش یا افزایش حقوق فرهنگیان؟

گرچه مسئولین از افزایش بودجه وزارت آموزش و پرورش سخن می‌گویند؛ اما در عمل افزایش بودجه این وزارتخانه صرفاً موجب «افزایش حقوق فرهنگیان» شده است. از این رو شاید بهتر باشد به جای «رشد اعتبارات آموزش و پرورش» تعبیر «افزایش حقوق و مزایای کارمندان» به کار برده شود!

به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی عیارآنلاین، نیمه‌ آذرماه، لایحه بودجه سال ۹۴ از سوی دولت، جهت بحث و بررسی به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردید. هرچند وزارت آموزش و پرورش مانند سال های اخیر بیشترین سهم از بودجه ۹۴ در میان دستگاه‌ها، را به خود اختصاص داده است ولی با دقت در نحوه توزیع و مصرف بودجه آموزش و پرورش، درمی‌یابیم که عمده بودجه این وزارتخانه صرف پرداخت حقوق و مزایای کارمندان شده و بخش اندکی از بودجه به هزینه‌های غیر پرسنلی اختصاص می‌یابد.

به عقیده بسیاری از کارشناسان هزینه نمودن در حوزه آموزش و پرورش نوعی «سرمایه گذاری» محسوب می‎شود، هر چند این سرمایه گذاری به ظاهر زود بازده نیست. بر همین اساس، اختصاص بیشترین سهم از بودجه دولت به تعلیم و تربیت کاملاً توجیه‌پذیر خواهد بود.

بررسی سهم وزارت آموزش و پرورش و دستگاه های تحت نظر آن از بودجه عمومی دولت در ۵ سال اخیر، نشان می‌دهد که به طور میانگین ۸٫۶ درصد از بودجه عمومی دولت به این وزارتخانه تخصیص یافته؛ هر چند این میزان در سال‌های مختلف، بین ۶ تا ۹ درصد متغیر بوده است. کلیت این امر با سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری مبنی بر رعایت اولویت در بودجه مورد نیاز آموزش و پرورش در لوایح بودجه سنواتی همخوانی نیز دارد.

 نمودار سهم آپ از بودجه

نمودار ۱- بررسی میزان سهم بودجه کلیه دستگاه‌های وزارت آموزش و پرورش از بودجه عمومی دولت از سال ۸۹ تاکنون

از سویی دیگر باید در نظر داشت که وزارت آموزش و پرورش با بیش از یک میلیون کارمند، بیشترین نیروی انسانی را نسبت به سایر وزارتخانه‌ها داراست و به طور مستقیم به حدود ۱۲ میلیون دانش‌آموز خدمات ارائه می‌کند. بر این اساس برنامه‌ریزان بودجه باید سهم مناسبی را جهت تخصیص به این وزاتخانه در میان دیگر دستگاه‌ها، درنظر بگیرند. شایان ذکر است که تعداد زیاد نیروی انسانی در آموزش و پرورش تبعات دیگری را نیز برای این وزارتخانه درپی داشته است. یکی از مهمترین این پیامدها، مربوط به پرداخت حقوق و مزایا به کارمندان است؛ به گونه‌ای که عمده‌ی اعتبارات این دستگاه صرف پرداخت دستمزد و بخش بسیار ناچیز باقیمانده، بابت امور دیگر (نظیر فعالیت‌های پرورشی و تربیت بدنی، کیفیت بخشی، تحقیق و پژوهش و…) مصرف می‌شود. به عنوان مثال سال جاری حدود ۹۸درصد از بودجه آموزش و پرورش بابت هزینه‌های پرسنلی مصرف گردید.

 رشد بودجه 94 آپ

نمودار ۲- بررسی روند بودجه کلیه دستگاه‌های وزارت آموزش و پرورش به تفکیک هزینه‌های پرسنلی و غیر پرسنلی از سال ۸۹ تاکنون

با توجه به نمودار بالا شاهد افزایش رشد هزینه‌های پرسنلی در سال‌های گذشته هستیم. به عنوان مثال بر طبق لایحه بودجه ۹۴، ۸۶درصد از بودجه وزارت آموزش و پرورش در سال آتی صرف پرداخت دستمزد کارمندان خواهد شد که البته حقوق و مزایای نیروهای حق التدریسی و… را نیز باید به این درصد افزود، زیرا این هزینه در بخش حقوق و مزایای بودجه احصا نشده است اما در عمل صرفِ هزینه‌های پرسنلی خواهد شد. به عنوان مثال، در سال جاری براساس جداول قانون بودجه حدود ۸۴درصد از اعتبارات آموزش و پرورش باید بابت پرداخت حقوق و مزایای کارمندان هزینه می‌شد، اما با احتساب حقوق نیروهای حق التدریسی و… کل هزینه های پرسنلی بنا به گفته مسئولین به حدود ۹۸ درصد از کل بودجه رسید.

از سویی دیگر و با عنایت به نمودار ۲، علیرغم افزایش بودجه آموزش و پرورش، عملاً فقط اعتبارات پرسنلی این وزارتخانه زیاد شده و مجموع بودجه بخش غیرپرسنلی (نظیر فعالیت های پرورشی و تربیت بدنی، تحقیق و پژوهش و… ) به جای افزایش، کاهش نیز داشته است! به عبارت دیگر گرچه مسئولین دولت و به ویژه وزیر آموزش و پرورش از افزایش چند ده درصدی بودجه آموزش و پرورش سخن می‌گویند، ولی در عمل افزایش بودجه این وزارتخانه صرفاً موجب افزایش حقوق فرهنگیان شده است. از این رو شاید بهتر باشد به جای «رشد اعتبارات آموزش و پرورش» تعبیر «افزایش حقوق و مزایای کارمندان» به کار برده شود! یعنی بخش اعظم بودجه تعلیم و تربیت بابت کارمندانِ تربیت هزینه می‌شود و وجوه دیگر تربیت کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. این در حالی است که سند تحول بنیادین صراحتاً بر «افزایش سهم هزینه‌های غیر پرسنلی در بودجه جاری آموزش و پرورش[۱]» تاکید می‌کند و مقام معظم رهبری نیز به «بهبود مدیریت منابع و مصارف با هدف ارتقاء کیفیت و بهره‌وری نظام آموزش و پرورش[۲]» اشاره دارند.

لازم به ذکر است که علیرغم انتقاد این نوشتار مبنی بر پایین بودن اعتبارات غیر پرسنلی آموزش و پرورش، بی‌توجهی به منزلت والای فرهنگیان محترم و مقام شامخ معلمی به هیچ وجه جایز نیست و وزارت آموزش و پرورش موظف است تا همزمان با افزایش سهم هزینه‌های غیرپرسنلی در بودجه، سطح بالایی از امکانات رفاهی و معیشتی را برای نیروی انسانی خود تأمین نماید.

لذا متولیان امر باید با عنایت به افزایش منزلت اجتماعی و درآمد اقتصادی فرهنگیان محترم در جهت بهبود مدیریت منابع و افزایش هزینه‌های غیرپرسنلی مناسب در آموزش و پرورش حرکت نمایند.

پی نوشت:

[۱] راهکار ۲۰-۴ از سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

[۲] بند۶-۳ سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش کشور، ابلاغی مقام معظم رهبری

۱۴ دیدگاه

  1. همتی فر :

    یادداشت به نکته خیلی مهمی اشاره کرده است.
    این یک مغاطله تاریخی در کشور است که افزایش حقوق معلمان آن هم ناشی از تورم را به افزایش میزان توجه به آموزش و پرورش توجه داده‌اند!

    • ناشناس :

      شما با چه رویی این مطلب را نوشتید؟؟؟؟
      اصلا چطور است که به معلمان هزینه ای پرداخت نکنیم! اینطوری شاید سند تحولتان اجرایی شود!!!!!!!!!!!!!!!

      • ناشناس :

        شما یه دوردیگه با دقت بخون متوجه می شی کسی کاری به دستمزد معلما نداره… اتفاقا دارن می‏گن چون سهم آموزش و پروش باید بیشتر بشه چون مثل سرمایه گذاریه بلند مدته و اینی که می‏گن ما سهم آموزش و پرورش رو زیاد کردیم درست نیست.

  2. جامه بزرگی :

    ممنون از این آگاه سازی
    واقعا اگر حقوق معلمان افزایش یابد فکر آنها هم تغییر خواهد کرد؟

    • ناشناس :

      تا وقتی اقتصاد و معیشت معلم درخطر باشد، فکر او چگونه تغییر خواهد کرد؟
      بهتر است دست از حرف های شعاری برداریم.

      • ناشناس :

        ناشناس جان کسی نگفت از حقوق معلمها کسر کنیم برای بقیه امور مثل فعالیت‌های پرورشی و تربیت بدنی، کیفیت بخشی، تحقیق و پژوهش هزینه کنیم
        دارن می‏گن چرا همه بودجه فقط باید صرف هزینه‏های پرسنلی بشه

  3. محسن :

    معلمان دیگر اعتمادی به صحبت های مسئولین و نمایندگان ندارند

  4. میر محمودی :

    به نظر می رسد این موضوع وجوه متفاوتی دارد و به همین دلیل برداشتها هم تا این اندازه متکثر است.
    به هر حال اعتبارات وزارت اموزش و پرورش افزایش یافته فارغ از اینکه قرار است کجا خرج شود. فکر میکنم تعبیر شما چندان جالب نیست. اینکه عده ای میخواهند از این افزایش اعتبار سوء استفاده تبلیغی داشته باشند مسئله ای جداست.
    مسئله اساسی در بحث اعتبارات آ.پ همان جریان تکراری در سایر وزارت خانه ها است اعتبارات با عدم مدیریت صحیح در بدترین حالت ممکن خرج میشود. علاوه بر ان اقتصاد آ.پ دقیقا به دلیل کثرت بدنه انسانی ان شدیدتر از سایر وزارتخانه ها متاثر از اقتصاد کلان کشور است. بین اوضاع اقتصادی معلمان و نحوه کار انها هم ارتباط وجود دارد اما کمیت و کیفیت ان به بررسی دقیقتری احتیاج دارد.
    یادداشت شما به جای دیدن منشا اصلی این اوضاع به سراغ یک مصداق رفته. مصداقی که در این معضل بی تقصیر است.

    • همتی فر :

      شاید عنوان دقیق‌تر این یادداشت باید چیزی شبیه به این باشد: مسئولین افزایش بودجه آموزش و پرورش را به افزایش حقوق فرهنگیان منحصر کرده‌اند.
      به عبارت دیگر هر چند حقوق معلم‌ها (همچون کارمندان سایر دستگاه‌های دولتی) باید حداقل متناسب با تورم افزایش داده شود، اما به دلیل تعداد زیاد نیروی انسانی آموزش و پرورش، در عمل بودجه سایر دستگاه‌ها و بخش‌های مرتبط با آموزش و پرورش کاهش یافته و یا ثابت مانده است! در چنین وضعی انتظار تحول در ت ت چندان به جا نیست…

  5. محمدرضا :

    با سلام و احترام
    از شما مدیر گرامی دعوت میکنم از وب سایت ما و قالب های زیبا وحرفه ای برای وب سایت های خبری و تحلیلی ،شرکتی،تفریحی و.. دیدن نمایید. حرفه ای ترین قالب ها و ابزارهای وردپرسی رو می تونید در اینجا مشاهده و دریافت کنید.

    گروه وردپرس پارسی
    http://www.wpparsi.ir

  6. حسین حقجو :

    بودجه عمرانی آموزش و پرورش در اختیار سازمان نوسازی مدارس است که رشد ۲۷ درصدی داشته است و رقم آن به ۶۳۹ میلیارد تومان رسیده است.بحث عمرانی، تجهیزات هنرستان‌ها و کمک به خیرین مدرسه ساز نیز با رشد ۲۸ درصدی در بودجه مواجه شده است و رقم آن به ۱۶۱ میلیارد تومان رسیده است.

    دانشگاه فرهنگیان بودجه هزینه آن ۸٫۵ درصد رشد داشته است و به ۱۶۷ میلیارد تومان رسید ضمن اینکه ۸۵ میلیارد تومان نیز در بخش اختصاصی به بودجه دانشگاه فرهنگیان اختصاص داده شد که در مجموع ۲۵۲ میلیارد تومان بودجه این دانشگاه برای سال ۹۴ است.

    بودجه دانشگاه شهید رجایی بودجه دانشگاه شهید رجایی آموزش و پرورش در سال آینده به ۳۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون رسیده است که رشد ۱۷٫۱ درصدی داشته است.
    سرانه مدارس ۱۲۰ میلیارد تومان از تبصره مربوط به ماده واحده گاز که به ازای هر متر مربع گاز ۱۳ تومان دریافت می‌شود، برای سرانه مدارس در نظر گرفته شد. از محل ماده واحده گاز مصرفی نیز ۳۰۰ میلیارد تومان برای استانداردسازی سیستم‌های گرمایشی مدارس در نظر گرفته شده است. این رشدها در نمودار رسم شده روبه کاهش است چه توجیحی دارید؟

    • ناشناس :

      با تشکر از نظرات شما.
      البته بهتر بود این سؤال از وزیر و مسئولین پرسیده شود که چرا مکرراً می گویند که حدود ۹۹درصد بودجه آموزش و پرورش صرف حقوق و دستمزد می شود؟!
      اما توجیه نمودار”:
      بخش قابل توجهی از همان بودجه دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی صرف حقوق و دستمزد کارمندان و دانشجو معلمان می شود. لذا بودجه این دو دانشگاه غیر پرسنلی نیست.
      و همچنین باید اشاره کرد که بودجه عمرانی و نوسازی جزو ردیف بودجه آموزش و پرورش و در جداول اصلی نیست. بلکه در تبصره های قانون بودجه آورده شده، لذا جزو بودجه خودِ آموزش و پرورش حساب نمیشود. سرانه هم همینطور-
      از طرفی این سرانه ها و بودجه نوسازی و … در هنگام تصویب «قانون بودجه» (یعنی اسفند ماه) به متن اضافه شدند و این یادداشت در آذرماه و در هنگام رونمایی از لایحه بودجه نوشته شد.
      در هر صورت ممنون از نظراتی که گذاشتید

  7. احمدی :

    با حرف و وعده وعیدهای دوردست هیچ مشکلی حل نمی شود . اگر می خواهید مشکل معیشت معلم ها را حل کنید عدالت را برقرار کنید . چرا کارکنان تمامی وزارتخانه ها دریافتی یکسان ندارند ؟ دونفر با یک مدرک در اداره دیگر و آموزش و پرورش تا ۱۰ برابر و حتی بیشتر تفاوت دریافتی دارند . مدرک با مدرک چه فرقی می کند ؟ آیا نیازهای معلمین با سایر کارکنان متفاوت است ؟ معلم کمتر می خورد سایر کارکنان بیشتر؟ درآمدهای شرکت نفت و مخابرات و ادارت برق و بانکها و … ارث پدری هیچ یک از کارکنانشان نیست اما بیشتر بهره می برند . بیائید عدالت را برقرار کنید . بیائید کل درآمدهای وزارتخانه ها را یک جا جمع کنید و با مدیریت درست و با عدالت به همه ی کارکنان از یک منبع و به صورت عادلانه پرداخت کنید . آموزش و پرورش زیربنای مملکت است مطمئن باشید نتایج این بی عدالتی ها در آینده اثرات مخربی به بار می آورد که با هیچ مبلغی قابل جبران نیست.چرا تیشه به ریشه ی فرهنگ مملکت می زنید ؟

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: