۲۵ آبان ۱۳۹۳ ساعت ۲۰:۴۳

تلاش برای اجرای طرح بهبود کیفیت و ارتقا شناسه ملی زعفران

وضعیت زعفران ‘محصول راهبردی’ استانهای خراسان رضوی و جنوبی سالها است به علت ناهماهنگی و اختلاف بخشهای خصوصی و دولتی تثبیت نشده و جایگاه آن نیز آنچنان که باید، ارتقا نیافته است.

به گزارش عیارآنلاین، محصولی که بیش از ۲۱۸ نفرروز در هر هکتار اشتغالزایی دارد و سالانه ۷۵ هزار اشتغال ایجاد می کند و اگر نباشد چگونه می شود در منطقه ای خشکسالی چون خراسان که گرفتار بحران بی آبی و خشکسالی مداوم است چنین اشتغالی ایجاد کرد.

زعفران

چند سال قبل طرحی جامع در حوزه زعفران با همکاری همه بخشها نوشته شد که بالاخره در سفر اخیر رییس جمهوری به خراسان رضوی امیدها برای اجرای آن از سال آینده و پیگیریهای نمایندگان مردم مجلس شورای اسلامی برای دیدن ردیف بودجه ای برای آن زنده شده است.

دو سه سال قبل ‘طرح بهبود کیفیت و ارتقا شناسه ملی زعفران’ به عنوان بخشی از این طرح جامع با همت شورای ملی زعفران و فعالان صادراتی خراسان اجرایی شد و می رفت طرحی شود که برای نخستین بار همراهی و همگامی همه بخشها اعم از دولتی و خصوصی، تولیدی و صادراتی را در خود داشته باشد.

طرحی که در سال نخست توسط شورای ملی زعفران در سطح دو سه روستای خراسان اجرا شد.

پارسال هم با حضور و مشارکت سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، صادر کنندگان و تولید کنندگان اجرای این طرح به سطح نزدیک به ۴۰ روستا گسترش یافت تا زمینه ارتقا کیفیت محصول تولیدی با چینش، پرکنی و خشک کنی آن در شرایط کاملا بهداشتی با تجهیزات مناسب و اعطای کد و شناسه به محصول تولیدی فراهم شود.

اما امسال برخلاف انتظار، این طرح در خراسان رضوی نه تنها گسترش نیافت بلکه اصلا اجرایی نشد و شورای ملی زعفران به یکباره بدون هیچ توجیه و دلیل قانع کننده ای آن را به خراسان جنوبی منتقل کرد و در توضیح آن هم علت را عدم همکاری سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اعلام کرد.

این در حالی است که شورای ملی زعفران طی یکی دو سال نخست هم طرح را بدون نیاز به سازمان جهاد کشاورزی در سطح ۱۵ روستای خراسان رضوی انجام داد و نتیجه هم خوب بود.

با این وجود سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی عنوان می کند این طرح قائم به این سازمان نبوده و بر محور کشاورزانی است که در قالب ایجاد کارگاههای فرآوری، آموزشهای لازم را در بحث خشک کنی و پرکنی بهداشتی محصول دریافت می کردند.

این در حالی است که گفته می شود کارگاههای ایجاد شده در حدود ۴۰ روستا طی پارسال هنوز برپا است و طرح می تواند با همان شرایط یکی دو سال نخست که بدون همکاری سازمان جهاد کشاورزی شروع شد ادامه یابد، اما اینگونه نشد.

مسوولان سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی هم در بیان دلیل این عدم همکاری با شورای ملی زعفران، اجرای استانی ‘طرح بهبود زنجیره زعفران از تولید تا بازاریابی و صادرات’ با همکاری سازمان برنامه توسعه ملل متحد ‘یونیدو’، تمرکز نیروهای سازمان جهاد کشاورزی بر این بخش و محدودیت امکانات و اعتبارات را برای همکاری در ‘طرح بهبود کیفیت و ارتقا شناسه ملی زعفران’ عنوان می کنند.

در این میان گفته می شود شورای ملی زعفران تمایلی به اجرای طرح در خراسان رضوی ندارد و حتی آن را به استانهایی کشانده که در تولید زعفران جایگاهی ندارند.

حال آنکه قطب تولید زعفران ابتدا خراسان رضوی است که سالانه ۲۴۰ تن تولید دارد و بعد از آن خراسان جنوبی با حدود ۴۰ تن زعفران در سال، در رده دوم قرار می گیرد.

در واقع انتظار آن بود که در اجرای این طرح حداقل بخش خصوصی این حوزه اعم از تولید کنندگان و صادرکنندگان بایکدیگر منسجم شده و با محوریت شورای ملی زعفران آن را در گستره وسیعی از دو استان خراسان رضوی و جنوبی اجرا کنند.

ضمن آنکه طرح بهبود زنجیره زعفران هم خود از اهمیت ویژه ای نه تنها برای استانهای خراسان بلکه برای کشور برخوردار است و تصور آن بود که همه توان بخش خصوصی و دولتی در کنار اجرای طرح بهبود کیفیت و ارتقا شناسه ملی زعفران باید بر انجام و نتیجه بخشی آن متمرکز شود.

طرحی که با حمایت و اعتبار بین المللی می تواند زنجیره زعفران از تولید تا صادرات و بازاریابی آن را دربر گیرد و به ارتقا جایگاه این محصول و معرفی آن با نام و برند ایران بیانجامد.

در واقع شاید به نوعی می توان گفت این دو طرح در یک راستا و یک جهت و هر دو با هدف ارتقا جایگاه زعفران ایران است اما در این ناهماهنگی ها خلاف آن به نظر می رسد.

این اختلافات و عدم همراهی ها در شرایطی است که همزمان شاهد تلاش بسیاری از کشورهای دور و نزدیک برای خارج کردن انحصار بازار زعفران از دست ایران هستیم.

حدود ۹۵ درصد زعفران دنیا در ایران تولید می شود و سهم خراسان رضوی از این تولید ۷۸ درصد است.

به قول برخی مسوولان، زعفران در استانهای خراسان رضوی و خراسان جنوبی که جمعیت مرزی گسترده در منطقه خشک و کویری دارند در حکم چاه نفت منبع درآمد مردمان این دیار و عامل ماندگاری آنها در منطقه است لذا باید همت و تلاش همه بر حفظ این محصول و انحصار آن باشد.

اجرا نشدن ‘طرح بهبود کیفیت و ارتقا شناسه ملی زعفران’ طی این هفته ها بگونه ای مطرح شده که گویی دو مجموعه اختلافات جدی در شیوه، عمل و هدف دارند در حالی که هدف هر دو یک موضوع و آن ارتقاء جایگاه زعفران ایران با محوریت استانهای پایه در تولید آن است و یا در واقع باید باشد.

دبیر شورای ملی زعفران در این زمینه به خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی گفت: مکان اجرای ‘طرح بهبود کیفیت و شناسه تولید زعفران’ به دلیل عدم اقبال سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی از این استان به خراسان جنوبی منتقل شد.

‘فرشید منوچهری’افزود: در قالب این طرح که طی دو سال گذشته در سطح شهرستانهای زعفران خیز خراسان رضوی اجرا شد و پارسال بیش از ۳۰ روستای استان را در بر گرفت، محصول کشاورز دارای شناسه ای می شد که مشخصات مزرعه تا محل فرآوری در قالب آن روشن بود و در کارگاهها با حفظ کیفیت محصول فرآوری، خشک و بسته بندی می شد.

وی گفت: امسال این طرح در خراسان رضوی اجرا نشد اما در سطح ۳۰ روستای استان خراسان جنوبی اجرایی می شود.

دبیر شورای ملی زعفران ادامه داد: امسال سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در اجرای این طرح آموزشی در روستاهای زعفران خیز استان همکاری نکرد و به نامه های شورا نیز پاسخ نداد.

وی موضوع درخواست شورای ملی زعفران از سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی را معرفی روستاهای زعفران خیز دارای اولویت برای برگزاری کارگاههای آموزشی پرکنی و فرآوری زعفران عنوان کرد و گفت : همچنین تقاضا کردیم با توجه به گستردگی شبکه این سازمان در خراسان رضوی تداوم طرح را در روستاهایی که طی دو سال قبل اجرایی شده پیگیری نماید.

منوچهری افزود: اجرای این طرح پارسال در ۳۰ روستای خراسان رضوی در مجموع با هزینه ۱۰۰ میلیون ریال برای شورای ملی زعفران و همکاری سازمان جهاد کشاورزی انجام شد لذا تداوم اجرای آن اعتبار جدیدی بر سازمان جهاد کشاورزی متحمل نمی کرد.

وی با بیان اینکه سازمان جهاد کشاورزی برای این همکاری هیچ پاسخ مثبتی نداد گفت: مطلع شدیم که این سازمان طرح مشابهی را با گستردگی بیشتر با همکاری سازمان توسعه صنعتی ملل متحد ‘یونیدو’ در حوزه زعفران اجرا می کند.

دبیر شورای ملی زعفران افزود: در عین حال آماده بودیم تجربیات پارسال را در اختیار این مجموعه قرار دهیم ضمن آنکه هدف اجرای طرح از ملزومات حفظ و ارتقا جایگاه زعفران است.

وی افزود: این در حالی است که معتقدیم نباید به صورت جزیره ای عمل شود بلکه باید نیروها و امکانات در هر بخش از جمله در حوزه زعفران تجمیع شده و با توجه به محدودیتها، حداکثر استفاده از همین ظرفیتها انجام شود.

منوچهری گفت: زمانی که سازمان توسعه تجارت، شورای ملی زعفران را شکل داد معاون وزیر جهاد کشاورزی وقت و تمامی بخشهای دست اندرکار، این شورا را به عنوان صدای ملی و واحد حوزه زعفران ایران و تجمیع فعالیتهای مختلف در این مجموعه پذیرفتند اما سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی امسال ترجیح داد اینگونه اقدام شود.

دبیر شورای ملی زعفران افزود: ما نیز عمده تمرکز کار را در بحث اجرای طرح ارتقا کیفیت و شناسه تولید زعفران به خراسان جنوبی منتقل کردیم و البته در خراسان رضوی در مناطقی که بخش خصوصی متقاضی باشد آمادگی اجرای طرح را داریم.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی خراسان رضوی نیز می گوید: طرح ارتقا کیفیت و شناسه زعفران از جمله مباحث مورد توجه ما نیز می باشد لذا طی دو سال گذشته همکاری و مشارکت لازم را با شورای ملی زعفران داشته ایم.

‘غلامحسین ساربان’ گفت: اجرای این طرح نیاز و خواست ما را به عنوان یکی از طرحهای برنامه جامع زعفران پاسخ می دهد.

معاون سازمان جهاد سازندگی خراسان رضوی افزود: تمایل بر آن بود که این طرح امسال هم در استان اجرایی شود اما به دلیل محدودیت اعتبارات و نیز درگیری امسال نیروها و توان مجموعه بر طرح مشارکتی با یونیدو، از همکاری در اجرای آن طرح دیگر بازماندیم.

وی ادامه داد: انجام دو اقدام جدی در حوزه زعفران ضروری است، نخست آنکه این محصول ارزان و دوم اینکه تولید ۱۰۰ درصد بهداشتی آن محقق شود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی خراسان رضوی گفت: در مورد ارزان نمودن زعفران، وزارت جهاد کشاورزی باید بگونه ای عمل کند که عملکردها افزایش و هزینه تولید کاهش یابد و برای کشاورز صرفه اقتصادی خوبی داشته باشد.

وی افزود: راهکار دوم تولید کاملا بهداشتی است که با توجه به صادراتی بودن زعفران در همین راستا ‘طرح ارتقا کیفیت و شناسه ملی زعفران’ از سوی شورای ملی زعفران طی چند سال اخیر ارائه شده و ما هم در اجرای آن با شورا همکاری مشترک داشتیم و محصول تولیدی هم با کد شناسایی ۱۰ رقمی و کاملا بهداشتی تولید شد.

وی گفت: متاسفانه امسال اعتبار نداشتیم و همکاران ما در حوزه باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با توجه به محدودیت امکانات و نیرو و همکاری یونیدو در ‘طرح بهبود زنجیره زعفران’ تاکید داشتند در این حوزه متمرکز شویم.

او افزود: امسال طرح یونیدو در ۱۵ شهرستان و ۱۷ کارگاه در روستاهای خراسان رضوی اجرایی شده اما معتقدیم اگر شورای ملی زعفران همکاری کند استقبال می کنیم و شخصا اختلاف نداریم.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی هم در این زمینه گفت: جهاد کشاورزی سالهای ۷۸ و ۷۹ ‘طرح ارتقا کیفیت زعفران’ را پیاده کرد و حتی در شهرستانهای گناباد، زاوه، مه ولات، تربت حیدریه و کاشمر سالنهای ویژه این امر را بنا نمود و کلاه و سبد تهیه کرد که به هر دلیلی در سالهای بعد ادامه نیافت و از گردونه خارج شد.

‘محمدرضا قدسی’ افزود: طی دو سال گذشته شورای ملی زعفران از سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی خواست در این طرح کمک کند و ما هم وارد عمل شدیم اما امسال به دلیل آنکه باید تمرکز خود را بر طرح یونیدو می گذاشتیم نتوانستیم در طرح شورای ملی زعفران مشارکت کنیم ولی در عین حال تولیدکنندگان در شهرستانها حضور دارند لذا می توانستند طرح را با آنان پیگیری کنند.

وی گفت: اولویت سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی طرح یونیدو است که با اعتبارات بین المللی برای مدت چهار سال همه مباحث زعفران از تولید تا صادرات را پوشش می دهد.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی افزود: این طرح قرار بود در کشور دیگری اجرا شود اما با پیگیریهای جمهوری اسلامی ایران مسوولان یونیدو متقاعد شدند آن را در دو استان زعفران خیز ایران اجرا نمایند.

قدسی گفت: شورای ملی زعفران یک نهاد غیردولتی و خصوصی است و باید برای هزینه های کار با بخش خصوصی مشارکت کرده و به موضوع ورود یابد و شبکه های لازم را بین مردم ایجاد نماید و سازمان جهاد کشاورزی هم از آن دفاع می کند.

وی با تاکید بر اینکه محصول تولیدی زعفران به لحاظ کیفیت و بهداشت در سطح خوبی است افزود: پیش از این هم در حوزه کیفیت و ارتقا تولید کار کرده ایم و نتیجه خوبی هم در بر داشته و بر مبنای این تجربه ‘یونیدو’ با ما وارد همکاری شد.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی گفت: در اجرای طرح بهبود زنجیره زعفران با همکاری یونیدو نیز بخشی از صادرکنندگان ورود یافته و مشارکت می کنند ضمن آنکه از ظرفیت کارشناسی شورای ملی زعفران و صادر کنندگان خراسان رضوی هم در حوزه صادرات در این طرح بهره می گیریم.

وی ادامه داد: سازمان جهادکشاورزی خراسان رضوی امسال نمی تواند بطور همزمان دو کار را پیش ببرد زیرا تعداد کارشناسان محدودی در اختیار دارد لذا ناگزیر تمرکز خود را روی طرح بین المللی گذاشته است.

شاید انتظار آن باشد برای زعفرانی که عنوان ‘محصول راهبردی’ را برای ایران و خراسان دارد هر طرحی که در این حوزه اجرا می شود حمایت هماهنگ همه بخشهای دولتی و خصوصی، استانی و کشوری را داشته باشد تا بتوان نه تنها وضعیت این محصول را تثبیت کرد که جایگاه آن را نیز ارتقا داد.

منبع:ایرنا

تلگر

برچسب‌ها:

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: