۸ شهریور ۱۳۹۳ ساعت ۱۳:۰۰
عیار 12 ماه تدبیر و امید (5)، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری

علم در حاشیه

ساماندهی مالی طرح‌های کلان ملی و حمایت از دانشجویان دکتری مهمترین اقدامات مثبت، انتصابات حاشیه‌ساز، اکتفا به بخشنامه‌ برای پاسخگو کردن دانشگاه، بی توجهی به تنوع بخشی به منابع مالی دانشگاهها، آیین نامه ارتقای اساتید و پژوهش نیاز محور مهمترین اقدامات منفی و مغفول عملکرد فرجی دانا است.

به گزارش عیارآنلاین، عیارآنلاین پرونده ای با عنوان «عیار ۱۲ ماه تدبیر و امید»آماده کرده است و در این پرونده تلاش شده است که با تکیه‌بر دانش موجود در شبکه نخبگان عیارآنلاین و فارغ از نگاه‌ها و جریان‌های سیاسی موجود، بررسی منصفانه‌ای از عملکرد تعدادی از وزرا و مسئولان کابینه، در طول یک سال ابتدایی دولت یازدهم یعنی از مرداد ۹۲ تا مرداد ۹۳، با تمرکز بر اقتصاد و علم و فناوری انجام گیرد. پنجمین گزارش این پرونده، گزارش مربوط به عملکرد یکساله رضا فرجی دانا، وزیر علوم دولت یازدهم است که متن کامل این گزارش را از می توانید در لینک زیر مشاهده کنید و چکیده آن در ادامه می آید:

Picture1

فرجی دانا کیست؟ 

رضا فرجی دانا، متولد سال 1339 در قم است. او در سال 1357  دیپلم خود را در رشته ریاضی فیزیک گرفت و در همان سال در کارشناسی مهندسی برق دانشگاه شیراز پذیرفته شد. وی تحصیلات کارشناسی ارشد و دکتری خود را در دانشگاه واترلو کانادا به پایان رسانید و در سال 1373 به عضویت هیئت‌علمی گروه مهندسی برق و کامپیوتر دانشکده فنی دانشگاه تهران درآمد.

بیش از 50 مقاله در مجله‌های معتبر بین‌المللی، 75 مقاله در کنفرانس‌های معتبر داخلی و خارجی، دو جایزه ملی و یک جایزه بین‌المللی از دستاوردهای کار علمی او در زمینه تخصصی مخابرات است.

مهم‌ترین مسئولیتی که فرجی دانا پیش‌ازاین بر عهده داشت، ریاست دانشگاه تهران در سال‌های 1381 الی 1384 بود. او همچنین در دولت هشتم و پس از استعفای مصطفی معین، برای تصدی وزارت علوم به مجلس ششم معرفی‌شده بود، اما موفق به اخذ رأی اعتماد نشد.

در دولت یازدهم پس‌ازاینکه مجلس به میلی منفرد برای تصدی این وزارتخانه رأی اعتماد نداد، رئیس‌جمهور فرجی دانا را به مجلس معرفی کرد و درنهایت در تاریخ 5 آبان ماه سال 92 با کسب 159 رأی موافق و 70 رأی مخالف و32 رأی ممتنع از مجموع 221 رأی مأخوذه، به‌عنوان وزیر علوم، تحقیقات و فناوری انتخاب شد.

 فرجی دانا

فرجی دانا چه برنامه‌ای دارد؟

 برنامه پیشنهادی فرجی دانا برای تصدی وزارت علوم دارای یک مقدمه و 6 سرفصل بود که در آنجا فرصت‌ها و تهدیدات و نقاط ضعف و قوت نهاد آموزش عالی کشور بیان و برای آن اهداف و راهبردهایی تعریف شد.

مهم‌ترین تهدیدها و چالش‌هایی که در این برنامه به آن اشاره‌شده است عبارت‌اند از: بالا بودن میزان بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها، افزایش بی‌رویه مهاجرت دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها، عدم انسجام در نظام سیاست‌گذاری و اجرا در آموزش، پژوهش و فناوری.

وی همچنین مهم‌ترین نقاط ضعف نظام آموزش عالی را فقدان رویکرد درست نسبت به موضوع اسلامی شدن دانشگاه‌ها،عدم همگرایی و هدفمندی پژوهش‌ها در کشور،ضعف زنجیره تبدیل دانش به فناوری و محصول، عدم تناسب بین رشد کمی و کیفی آموزش عالی، پژوهش و فناوری و … بیان کرد.

مهم‌ترین مواردی که در برنامه فرجی دانا بدان اشاره‌شده است عبارت‌اند از:

    • متحول سازی و ارتقای کمی و کیفی علوم انسانی مبتنی بر معارف اسلامی
    • ایجاد هماهنگی و انسجام بین نهادهای ذی‌ربط در نظام علم و فناوری
    • اجرا و به‌روزرسانی نقشه جامع علمی کشور با همکاری سایر مراجع اجرایی و تصمیم‌گیری
    • افزایش شفافیت و پاسخگویی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری در برابر مراجع ذی‌صلاح
    • تنوع‌بخشی به منابع مالی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری
    • ایجاد نهاد ملی مدیریت ارزشیابی، اعتبارسنجی و تضمین کیفیت در نظام آموزش عالی
    • ماموریت‌گرا کردن پژوهش باهدف توسعه مرزهای دانش و تدوین و تولید دانش فنی
    • متناسب‌سازی پذیرش دانشجو در راستای نیازهای کشور
    • سوق دادن منابع، امکانات و ظرفیت‌ها به سمت دوره‌ها و رشته‌های اولویت‌دار کشور مبتنی بر طرح آمایش آموزش عالی
    • استقرار نظام صلاحیت حرفه‌ای ملی
    • افزایش سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی، سالانه به میزان نیم درصد
    • جذب و حفظ نخبگان داخل کشور

Picture1
مهم‌ترین اقدامات و تصمیمات فرجی دانا

۱- ساماندهی مالی طرح‌های کلان ملی

۲- حمایت از دانشجویان دکتری

۳-  انتصابات حاشیه‌ساز

۴- بخشنامه‌ای برای پاسخگو کردن دانشگاه

فرجی دانا

مهم‌ترین نکات مغفول

 ۱- تأمین مالی دانشگاه‌ها در حاشیه

۲- بی‌توجهی به آیین‌نامه ارتقای اساتید

۳- پژوهش نیاز محور نیازمند توجه

۴- آمایش آموزش عالی در انتظار تدوین

آنچه فرجی دانا با آن مواجه شد

 ۱- حذف بودجه پژوهشی دستگاه‌ها

۲- استیضاح وزیر علوم

فرجی دانا چه نمره‌ای می‌گیرد؟

 فرجی دانا علی‌رغم اینکه برنامه نسبتاً جامعی داشت اما در مدت یک‌ساله اقدامات اجرایی جدی که نشان‌دهنده عزم او برای عمل به برنامه باشد، دیده نشد. نکاتی مانند تلاش برای پاسخگویی دانشگاه‌ها و تنوع‌بخشی به منابع مالی، توجه به مسئله خروج نخبگان از کشور و تلاش برای حفظ نخبگان داخلی، جهت‌دهی دانشگاه‌ها به سمت پژوهش محوری، ارتباط دانشگاه و صنعت ازجمله موارد مثبت موجود در برنامه‌های فرجی دانا بود. اما آیا این موارد تنها با سخن گفتن اصلاح و اجرا می‌شوند؟

در این مدت یک‌ساله وزارت علوم اولویت‌بندی خود در حل مشکلات نظام آموزش عالی کشور را مشخص نکرده و درنتیجه در مواردی هم که دستورالعملی اجرایی صادرشده، تحولی در عرصه واقعی رخ نداده است. به‌عنوان نمونه در مورد مسئله نخبگان تنها دغدغه خود را بیان کرد و حرکت جدی‌ای در این مسیر مشاهده نشد. ضمن اینکه در مورد پاسخگو کردن دانشگاه‌ها و تأمین مالی آموزش عالی تنها سیاست‌های وزارت علوم به دانشگاه‌ها ابلاغ شد، اما مشخص نشد در چه سازوکاری این سیاست‌ها اجرایی خواهند شد.

از طرفی برخی اقدامات – مانند نحوه انتخاب رؤسای دانشگاه‌ها و ماجرای بورسیهای غیرقانونی صرف‌نظر از درست یا نادرست بودن ادعاها- در یک سال اخیر موجب شد تا عملاً وزارت علوم در حاشیه قرار گیرد. درنتیجه وزارت علوم عملاً فرصتی برای رفع مشکلات اصلی آموزش عالی کشور- مانند مسئله پاسخگو کردن آن و اصلاح تأمین مالی دانشگاه‌ها- نداشته است. این موضوع تا جایی پیش رفت که فرجی دانا بارها توسط نمایندگان مجلس مورد تذکر قرار گرفت. اما این پایان ماجرا نبود و در 21 مرداد باآنکه تلاش شده بود تا سوءتفاهم‌ها میان نمایندگان و وزارت علوم برطرف شود، طرح استیضاح وزیر علوم اعلام وصول شد و سرانجام نمایندگان اعتماد خود را از او پس گرفتند.

هرچند که در این مدت اقداماتی هم مانند برخی حمایت‌ها از دانشجویان دکترا و تلاش برای استفاده از ظرفیت خیرین در تأمین مالی دانشگاه‌ها انجام‌شده است اما این‌ها نمی‌تواند عملکرد یک‌ساله مجموعه مهم و تأثیرگذار وزارت علوم در یک سال باشد.

Picture1

جدول ۱: مهم‌ترین برنامه‌های وزیر علوم و اقدامات متناسب با آن‌ها

Capture

تلگر

برچسب‌ها:

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: