۲۲ مرداد ۱۳۹۳ ساعت ۱۶:۰۵
بازخوانی بیانات رهبر انقلاب پیرامون منابع آبی کشور

محدودیت منابع آبی، نباید موجب وابستگی کشور به واردات مواد غذایی شود

اگر با عقل و تدبیر و روحیه خستگی‌ناپذیر پیش برویم، می‌شود از همین آب موجود استفاده کرد. به تجربه دانسته شده است که با آب کم هم می‌شود زمین را آباد کرد.

محدودیت منابع آبی ایران در دهه های اخیر پیوسته چالش هایی را در مسیر پیشرفت کشور بوجود آورده است. کاهش نزولات آسمانی و فرا رسیدن دوره های خشکسالی پیاپی به عنوان عوامل طبیعی و برداشت های بی رویه از سفره های زیرزمینی، بهره وری پایین شبکه های آبرسانی و آبیاری، افزایش سطح تبخیر بواسطه احداث سدهای متعدد و… از جمله عوامل غیر طبیعی در تشدید محدودیت های منابع آبی کشور هستند.

رهبر انقلاب

در این میان نگاهی به بیانات مقام معظم رهبری (مدظله) پیرامون وضعیت منابع آبی کشور و راهکارهای مدیریت و کنترل محدودیت های آبی، می تواند به عنوان خط مشی مدیران کشور برای عبور از این شرایط قرار گیرد.

نباید محدودیت های آبی، موجب وابستگی کشور به واردات محصولات غذایی شود

مقام معظم رهبری (مدظله) با اشاره به محدودیت های منابع آبی کشور تأکید دارند که اگر از روشهای علمی استفاده و مدیریّت صحیح بکار گرفته شود، با همین میزان موجودی آب، می‌توان پوشش گیاهی را در سراسر کشور گسترش داد.

ایشان لازمه عبور از شرایط فعلی را برنامه ریزی علمی و مدبّرانه می دانند و فرمودند: خیلی ها قبل از انقلاب به دشت های حاصلخیز ما چشم داشتند. کسانی که از همه چیز این کشور بیگانه بودند، برای دشت قزوین و دشت مغانِ ما برنامه‌ریزی کرده بودند؛ ما چرا نتوانیم برنامه‌ریزی کنیم تا از این خاک های حاصلخیز و از این زمین های واقعاً بالاتر از قیمت مادّی استفاده کنیم؟

حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله) در یکی از بیانات خود با اشاره به سه مرحله تأمین، توزیع و مصرف آب، صرفه جویی در هر سه مرحله را ضروری می دانند و بیان داشتند: از سدهایمان صیانت کنیم، شبکه‌ های آبرسانی را اصلاح کنیم و آبیاری ‌های با صرفه‌ در کشاورزی را آموزش بدهیم. لازم است صرفه جویی در تولید تا مصرف تا بازیافت مورد توجه قرار گیرد.

ایشان با تأکید بر اینکه نباید محدودیت های آبی، موجب وابستگی کشور به واردات محصولات غذایی شود، افزودند: برای ما مایه شرمندگی است که با وجود این کشور غنی، محصولات گیاهی و حتّی مواد غذایی لازم را از دیگران بگیریم. درست مثل کشوری که زمین و امکانات و این تاریخ عظیم کشاورزی را ندارد.

ضرورت ساماندهی آب های سطحی و مدیریت مراتع
مدیریت مراتع، ساماندهی آب های سطحی و بیابان زدایی از جمله مهمترین روش های جلوگیری از هدررفت منابع آبی می باشد که غالبا در برنامه ریزی های مدیران منابع آبی توجه کمی به آن می شود.

مقام معظم رهبری (مدظله) با اشاره به ضرورت مهار کردن آب های جاری، تأکید دارند که مسأله کویر زدایی و بیابان‌زدایی باید جزو کارهای اساسی باشد و در برنامه مورد توجه جدّی قرار گیرد.

ایشان در یکی از بیانات خود فرموده اند: استفاده از سیلابها به نحو صحیح و درست، با شکلهای صحیح. باید این طرحها و امثال این طرحها انجام شود. طرحهای متعدّدی از این قبیل را می‌شود پیش‌بینی کرد که به سرمایه‌گذاری های کلان هم نیازی ندارد و فقط با ابتکار، دنبال‌گیری، دلسوزی و هماهنگی بخشهای مختلف با یکدیگر، تحقّق پیدا می‌کند.

مدیریت مصرف
توجه به مدیریت مصرف یکی از مهم ترین الزامات بهینه سازی مصارف آب می باشد؛ اما نکته ای که نباید فراموش شود این است که در مدیریت مصرف فقط مصارف خانگی و شهری نباید مورد توجه قرار گیرد، چرا که کمتر از 10 درصد آب های مصرفی مربوط به این بخش است. مقام معظم رهبری (مدظله) ضمن اشاره به همین نکته، فرموده اند: یکی از موارد اسراف، اسراف در آب است؛ نه فقط آبی که مصرف شرب در خانه‌ها می‌شود، نوع آبیاری کشاورزی ما هم یک نوع مسرفانه است و آب را هدر می‌دهیم. وظیفه‌ی مسئولین و دست‌اندرکاران این بخش است که به این مسئله به‌طور ویژه توجه کنند.

منابع آب

ایشان در یکی دیگر از بیانات خود با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف در محصولات اساسی از جمله آب، می فرمایند: امروز نود درصد آبی که ما در کشور مصرف می کنیم، در بخش کشاورزی مصرف میشود. اگر دولت به توفیق الهی بتواند شیوه‌های آبیاری کشاورزی را اصلاح کند، اگر از این نود درصد، ده درصد کم بشود، شما ببینید چه اتفاقی می ‌افتد.

حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله) می فرمایند: اگر ما بتوانیم در بخش کشاورزی ده درصد صرفه‌جوئی کنیم، ببینید چه اتفاقی می‌افتد. در واقع امکانات بهره‌برداری از آب در بخش غیر کشاورزی دو برابر میشود؛ که این بسیار چیز مهم و باارزشی است.

قیمت گذاری آب بر اساس میزان مصرف
مقام معظم رهبری (مدظله) در رابطه با بهینه سازی مصارف آب در بخش خانگی نیز اعتقاد دارند که می توان با قیمت گذاری و هدفمند کردن یارانه های تخصیص داده شده، مدیریت صحیحی بر مصرف آب در این بخش اعمال کرد.

ایشان می فرمایند: اینکه گفته می شود از کسانی که مصرف زیاد دارند، مالیات بیشتری گرفته شود، یارانه‌ی کمتری به آنها داده شود، حرف بسیار معقولی است، حرف خوبی است. آن کسانی که مصرف کمی دارند، از کمکهای دولتی، از کمکهای عمومی بهره‌مند شوند.

رهبر معظم انقلاب (مدظله) با اشاره به برخی مشترکان کم مصرف در بخش آب شهری، می فرمایند: بعضی‌ها هستند به قدری کم آب مصرف میکنند که اگر دولت از آنها پول آب را هم نگیرد، مانعی ندارد. بعضی‌ها ده برابر آنها، بیست برابر آنها آب مصرف میکنند؛ خوب، اینها بایستی هزینه‌ی بیشتری بدهند.

سیاست های کلی منابع آب
1. ایجاد نظام‌ جامع‌ مدیریت‌ در کل‌ چرخه‌ی‌ آب براساس‌ اصول‌ توسعه‌ی‌ پایدار و آمایش‌ سرزمین‌ در حوضه‌های‌ آبریز کشور.
2. ارتقاء بهره‌وری‌ و توجه‌ به‌ ارزش‌ اقتصادی‌ و امنیتی‌ و سیاسی‌ آب در استحصال، عرضه، نگهداری‌ و مصرف‌ آب.
3. افزایش‌ میزان‌ استحصال‌ آب و به‌ حداقل‌ رساندن‌ ضایعات‌ طبیعی‌ و غیر طبیعی‌ آب در کشور از هر طریق‌ ممکن.
4. تدوین‌ برنامه‌ی‌ جامع‌ به‌ منظور رعایت‌ تناسب‌ در اجرای‌ طرحهای‌ سد، آبخیزداری، آبخوان‌ داری‌، شبکه‌های‌ آبیاری، تجهیز و تسطیح‌ اراضی‌، و حفظ کیفیت‌ آب و مقابله‌ با خشکسالی‌ و پیشگیری‌ از سیلاب‌ و بازچرخانی‌ و استفاده‌ از آبهای‌ غیر متعارف‌ و ارتقاء دانش‌ و فنون‌ و تقویت‌ نقش‌ مردم‌ در استحصال‌ و بهره‌ برداری.
5. مهار آب هایی‌ که‌ از کشور خارج‌ می‌شود و اولویت‌ استفاده‌ از منابع‌ آبهای‌ مشترک.

سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف
در بند 8 سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف ضمن تأکید بر ارتقاء بهره وری و نهادینه شدن مصرف بهینه آب در تمام بخش ها بویژه بخش کشاورزی، چارچوب های زیر برای آن مشخص شده است:
طراحی، تدوین و اجرای سند ملی الگوی مصرف آب در بخش های مختلف و به هنگام سازی آن.
اعمال سیاست های تشویقی و حمایتی از طرح های بهینه سازی استحصال، نگهداری و مصرف آب.
– تدوین و اعمال استانداردها و ضوابط لازم برای کاهش ضایعات آب، پایش کیفیت منابع آب و جلوگیری از آلودگی آبها.
– اصلاح الگوی کشت و اعمال شیوه های آبیاری کارآمدتر، ایجاد سامانه های بهینه تأمین و توزیع آب شرب و بهینه سازی
تخصیص و مصرف آب در بخش تولید براساس ارزش راهبردی و اقتصادی بیشتر.
– برنامه ریزی برای استفاده مجدد و باز چرخانی آب.
– تدوین و اجرای برنامه های عملیاتی مناسب برای ایجاد تعادل بین منابع و مصارف آب بویژه در سفره های زیرزمینی دارای تراز منفی و اعمال مدیریت خشکسالی و سیل، سازگار با شرایط اقلیمی.
———————
14/12/1377
14/10/1382
11/02/1387
01/01/1388
01/01/1390

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: