۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۲۵
گزارش هم اندیشی بررسی وضعیت مدیریت منابع آبی بخش کشاورزی- بخش اول

بخش کشاورزی خود را نسبت به اتلاف در منابع آبی پاسخگو نمیداند

در اولین جلسه از سلسله نشست های هم اندیشی «پیشرفت» که با موضوع بررسی وضعیت مدیریت منابع آبی بخش کشاورزی، برگزار شد، کارشناسان به بیان نظرات خود درباره راهکار بهبود وضعیت مدیریت منابع آبی بخش کشاورزی پرداختند.

LOGO

به گزارش عیارآنلاین، در اولین جلسه از سلسله نشست های هم اندیشی «پیشرفت» که با موضوع بررسی وضعیت مدیریت منابع آبی بخش کشاورزی، توسط شبکه کانون های تفکر ایران (ایتان) برگزار شد، کارشناسان به بیان نظرات خود درباره راهکار بهبود وضعیت مدیریت منابع آبی بخش کشاورزی پرداختند.

در ابتدای این نشست مهندس حسن حیدری، کارشناس ارشد مسائل کشاورزی با بیان اینکه مطالبه حاکمیت از بخش کشاورزی، تامین امنیت غذایی با تکیه بر تولید داخل و خودکفایی است، افزود: اصل سوم و چهل و سوم قانون اساسی بر لفظ خودکفایی در محصولاتی که نیازهای عمومی کشور را تامین میکند، تاکید دارند.

حیدری افزود: حضرت امام(ره) نیز در پیام بازسازی به دو مورد اقتصادی توجه داشته اند که یکی توجه به مستضعفین و مورد بعدی این بود که نباید بازسازی مراکز صنعتی موجب غفلت از بخش کشاورزی و خودکفایی شود.

این کارشناس مسائل کشاورزی ادامه داد: مقام معظم رهبری در سال 79 نیز فرموده اند که اگرچه از لحاظ آب کمبود داریم، ولی با روش های علمی، پیگیری و صرفه جویی می توانیم با همین نزولات می توانیم چهار برابر جمعیت (آن زمان، که حدود 66 میلیون بود) را غذا دهیم و از دیگران بی نیاز باشیم.

حیدری با اشاره به سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، گفت: بندهای 6 و7 این سیاست ها مرتبط با تامین امنیت غذایی است که میتوان به طور خلاصه اینگونه گفت که تامین امنیت غذا با افزایش کمی و کیفی تولید کالای اساسی و اولویت دادن به محصولات راهبردی و محصولاتی که در آن وابسته ایم. بنابراين ما در شرایطی حضور داریم که مطالبه حاکمیت، تامین امنیت غذایی با تکیه بر تولیدات داخل است.

این کارشناس مسائل کشاورزی با بیان اینکه میزان بارش سالیانه در کشور ما حدود 417 میلیارد متر مکعب و حجم جریان ورودی از کشورهای همسایه نیز در حدود 13 میلیارد متر مکعب است، افزود: در حدود 262 میلیارد متر مکعب، یعنی در حدود 70 درصد نزولات، به دلیل شرایط طبیعی و غیر طبیعی در همان زمان بارش تبخیر می شود.

حیدری گفت: حدود 92 درصد، یعنی 88.3 میلیارد متر مکعب، آب قابل مصرف وارد بخش کشاورزی می شود و حدود 7.7 درصد نیز در بخش صنعت و خانگی مصرف میشود.

وی ادامه داد: از میزان آبی که به بخش کشاورزی تعلق میگیرد، بیش از 50 درصد آن تبخیر میشود و فقط حدود 37 درصد آن به پای گیاه میرسد و مابقی نیز به شکل آب های زیرزمینی به دریا میرسد.

این کارشناس مسائل کشاورزی افزود: در بخش صنعت در حدود 70 درصد آب ورودی، به بهره وری مفید میرسد و مقداری نیز تبخیر و مقداری هم به دریا می ریزد. و همینطور آب های غیر مصرفی که اغلب به شکل آب های زیرزمینی است که از قله ها جریان می یابد تا به دریا برسد.

حیدری گفت: در کشور معمولا وقتی حرف از آب در دسترس میشود، فقط همین بخش 30 درصدی از کل منابع آبی مدنظر هست. و مهم تر اینکه آن چیزی که معیار قرار میگیرد، میزان برداشت آب های زیرزمینی است که طبق گفته وزیر نیرو ما به جای اینکه 40 درصد برداشت کنیم، چیزی در حدود 80 درصد را برداشت می کنیم.

این کارشناس مسائل کشاورزی با اشاره به اینکه حجم عظیمی از منابع آبی کشور تبخیر میشود، گفت: طبق بررسی هایی که شده مقداری از این حجم قابل حفظ شدن است و حتی اگر 10 درصد آن حفظ شود، حجم عظیمی در دسترس قرار میگیرد.

وی افزود: با توجه به تحقیقات صورت گرفته، فقط حدود 38 میلیارد متر مکعب، یعنی در حدود 9 درصد آب کشور بهره وری مفید دارد.

حیدری با بیان اینکه در حوزه اجرایی پنج فعالیت مجزا در رابطه با آبخیزداری وجود دارد، گفت: فعالیت های بیولوژیکی، بیومکانیکی، بیابان زدایی، آبخوان داری و مدیریت مراتع که عموما موضوع سد سازی، بخشی از فعالیت های بیومکانیکی محسوب میشود، پنج فعالیت مهم در حوزه آبخیزداری هستند. وی ادامه داد: این درحالی است که آنچه در بین مسئولین ارشد کشور به عنوان مدیریت منابع آبی مطرح است، یعنی موضوع سد سازی، جزء کوچکی از فعالیت های مدیریتی منابع آبی را شامل می شود.

top

این کارشناس مسائل کشاورزی با اشاره به اعتبارات تخصیص داده شده به مدیریت منابع آبی، گفت: در بررسی وضعیت اعتبارات تخصیص داده شده، مشاهده می کنیم که سهم اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای مربوط به بخش مدیریت آب حدود 4 هزار میلیارد تومان که برابر یازده درصد کل اعتبارات دارایی سرمایه کشور و حدود 0.5 درصد کل مصارف بودجه سال 93 می باشد.

حيدري افزود: از مجموع اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای ملی و استانی ویژه مربوط به مدیریت آب، فقط 8 درصد آن در اختیار وزارت جهاد و 92 درصد به وزارت نیرو تخصیص داده شده است. این در حالی است که بیش از 90 درصد منابع آب در بخش کشاورزی مصرف میشود.

وی ادامه داد: از طرفی اولویت های وزارت نیرو موضوعاتی مانند احداث سدها و یا مدیریت آبی است که به کشورهای همسایه سرریز میشود که حدود 12 میلیارد متر مکعب است. در حالی که میزان آبی که از کشورهای همسایه وارد کشور میشود نیز در حدود 13 میلیارد متر مکعب است.

حیدری گفت: اغلب اعتبارات عمرانی مربوط به مدیریت منابع آب که به وزارت جهاد تخصیص داده شده مربوط به احداث شبکه های فرعی و زهکشی است. از سوی دیگر کل اعتبارات عمرانی بخش آبخیزداری کشور در سال 93 در مقایسه با اعتبارات طرح های عمرانی که از نوع فعالیت های بیومکانیکی و یا احداث سد هستند، فقط سه درصد می باشد.

این کارشناس مسائل کشاورزی با اشاره به اینکه وقتی مدیریت منابع آب در اختیار بخش تولیدات کشاورزی قرار ندارد، نمی توان انتظار صرفه جوی در مصرف و یا فزایش بهره وری را از آن داشت، افزود: در ساختار مدیریتی موجود متولی تولیدات کشاورزی خود را در مقابل سوء مدیریت های منابع آبی پاسخگو نمی داند.

وی همچنین در زمینه اینکه چه عوامل و نهاده هایی باید در رابطه با مدیریت متمرکز و یکپارچه مطرح شوند، گفت: یک مدل مفهومی برای این تقسیمات وجود دارد. در مسائل اقتصادی دو بخش وجود دارد. یک بخش اعتباری و یک بخش حقیقی که بخش حقیقی هم از دو قسمت انرژی و تولید کالا است و منظور از تولید کالا، زنجیره تولید است.

حيدري ادامه داد: در زنجیره تولید نیز دو نوع کالای منقول و غیرمنقول وجود دارد. کالاهای غیرمنقول مانند مسکن و ساختمان متولی مشخصی دارد.کالاهای منقول نیز دو نوع خوراکی و غیرخوراکی هستند که زنجیره تولید کالاهای غیر خوراکی به طور کامل باید در اختیار وزارت صنعت باشد ولي زنجیره تولید کالاهای منقول خوراکی غیردارویی باید در اختیار وزارت جهاد قرار بگیرد.

در بخش های بعدی این گزارش دیگر مباحث مطرح شده در این هم اندیشی ارائه خواهد شد.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: