۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۳ ساعت ۱۶:۱۵

راهکارهای تسهیل حضور بخش خصوصی در احداث پالایشگاه‌های کوچک

یکی از راهکارهای عملی برای افزایش تولید و صادرات فرآورده های نفتی، احداث پالایشگاه‌های کوچک است ولی احداث این پالایشگاه ها توسط بخش خصوصی در کشور با موانع زیادی روبرو است که اعطای مجوز برای احداث این پالایشگاه ها، فقط یکی از آنهاست.

به گزارش سرویس نفت، گاز و انرژی عیارآنلاین، افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی به جای صادرات نفت خام یکی از مفاد اصلی سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی است. یکی از راهکارهای عملی برای اجرای این سیاست، احداث پالایشگاه‌های کوچک است.
پالایشگاه کوچک، یک بنگاه تجاری است که وظیفه تولید فرآورده های قابل استفاده نفتی را از نفت خام و میعانات گازی به عهده دارد. در واقع پالایشگاه کوچک در مقایسه با شرکتهای پالایشی بزرگ معنا پیدا می‌کند و در عرف تجاری به واحدهایی اطلاق می‌شود که ظرفیت حجمی نفت خام آنها زیر پانزده هزار بشکه در روز یا یک میلیون تن در سال است. از مهمترین مزایای پالایشگاه کوچک در دنیا میتوان به سرمایه اولیه مورد نیاز کم، ساخت سریع و نصب آسان اشاره کرد و در مورد ایران مزیت مهم دیگر آن تامین آسان‌تر فناوری‌ها و تجهیزات لازم است. به دلیل همین مزایا، پالایشگاه کوچک یکی از گزینه هایی است که می تواند حضور بخش خصوصی را در صنعت نفت بیشتر کند.
اما مهمترین سوال در خصوص این پالایشگاه‌ها داشتن توجیه فنی-اقتصادی است. در واقع، در تحلیل‌هایی که از سوی برخی کارشناسان ارائه می شود به‌گونه‌ای مطلب ارائه شده است که یک پالایشگاه کوچک تا زمانی که تحریم ها ادامه داشته باشد توجیه خواهد داشت و به خودی خود از توجیه پذیری مناسبی برخوردار نیست. البته این موضوع صحت دارد که پررنگ‌تر شدن ایده ساخت پالایشگاه‌های کوچک در ایران همزمان با شروع تحریمهای نفتی بوده است اما این موضوع برای اثبات اشکال مذکور کافی نیست. فراتر از آن، نمونه هایی در دنیا وجود دارد که نشان می‌دهد بازدهی پالایشگاه‌های کوچک ارتباطی با مسئله ای مانند تحریم ندارد. به عنوان مثال در ایالات متحده امریکا، واحدهای پالایشی کوچک بخشی از نفت خام را پالایش می‌کنند. پالایشگاه‌های کوچک در آمریکا خصوصی هستند و مطابق قواعد اقتصادی، در صورتی می توانند به فعالیت‌های اقتصادی خود ادامه دهند که توجیه اقتصادی داشته باشند و به عبارت دیگر برای صاحبان و سهامداران خود سودآور باشند. مجموع ظرفیت پالایشگاههای کوچک در امریکا مجموعا 69 هزار بشکه در روز است که جزئیات این پالایشگاه ها به شرح زیر است:

جدول 1- شرکت های پالایشی در آمریکا (1)
پالایشگاه کوچک-آمریکا

وجود این نمونه ها به معنای وجود توجیه اقتصادی برای احداث پالایشگاه کوچک در ایران نیست اما خط بطلانی بر این ادعاست که پالایشگاه کوچک صرفا در زمان تحریم توجیه اقتصادی دارد یا اینکه چون ایران ذخایر عظیم نفت و گاز دارد، احداث پالایشگاه کوچک در آن صرفه اقتصادی ندارد.
به نظر می‌رسد بررسی امکان‌پذیری احداث پالایشگاه باید همانند تمام بنگاههای دیگر به خود سرمایه گذاران سپرده شود تا پس از بررسی‌های لازم در مورد ظرفیت حجمی پالایشگاه، فناوری های مورد نیاز و سایر متغیرها تصمیم‌گیری نمایند. در این میان فوری‌ترین وظیفه دولت برداشتن موانع احداث پالایشگاه‌های کوچک است. موانعی که بر سر راه سرمایه گذاران وجود دارد، اجازه رشد بخش خصوصی در صنعت پالایش را نمی‌دهد. همانطور که یکی از مدیران و کارشناسان باسابقه صنعت نفت اعلام کرد، مجوزهای زیادی برای احداث پالایشگاه کوچک داده شده است اما این مجوزها به نتیجه نرسیده است. در واقع، رفع موانع صرفا به معنای اعطای مجوز برای احداث پالایشگاه نیست و باید در این راستا اقدامات هماهنگ و مشخصی اجرا شود. اقدامات پیشنهادی زیر از جمله اقداماتی است که تسهیل کننده حضور بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در صنعت پالایش است:
1- اصلاح فضای کسب و کار پالایشگاه خصوصی از نظر تامین قطعات، خوراک، فروش محصولات و…
2- اصلاح و تسهیل فرایند احداث پالایشگاه
3- ارائه تضمین های معتبر لازم به بخش خصوصی در خصوص تحویل خوراک
در مجموع، می‌توان گفت که مسیر صحیح این است که احداث پالایشگاه کوچک باید توسط بخش خصوصی انجام شود و نقش اصلی دولت در این زمینه برداشتن موانع موجود بر سر راه سرمایه‌گذاران خواهد بود.

(1) آمار فوق از گزارش اداره اطلاعات انرژی امریکا و به نقل از انجمن تولیدکنندگان سوخت و فراورده های نفتی امریکا (American Fuel and Petrochemical Manufacturers, Refining report 2012 ) استخراج شده است.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: