۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۱۵

مرکز پژوهش های مجلس بررسی کرد: الگوهای اصناف و اتاق بازرگانی در جهان

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی الگوهای مربوط به چگونگی فعالیت اصناف اتاق های بازرگانی در جهان را مورد بررسی قرار داد.

مرکز پژوهش‌ها

به گزارش عیارآنلاین به نقل پایگاه اطلاع رسانی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات اقتصادی این مرکز اعلام کرد: چگونگی ساماندهی اقتصاد و تنظیم روابط، کمک به بهبود حلقه های زنجیره فرآیند توسعه اقتصادی (تولید، توزیع، مبادله و مصرف) جهت گسترش مبادلات تجاری و گسترش بازارهای هدف صادراتی، چگونگی کمک و مساعدت دولت و اتاق های بازرگانی در راستای افزایش توان رقابتی تولیدکنندگان، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی، تلاش در جهت رفع نقاط ضعف فضای کسب و کار، حد بهینه دخالت دولت در مدیریت اتاق های بازرگانی، نحوه تامین مالی اتاق های بازرگانی از مواردی اند که توجه به آنها می تواند منجر به دستیابی به الگویی کارآمد و پویا شود. در این گزارش پس از ارائه بحثی در خصوص تاریخچه و نقش اصناف در سایر کشورها به مقایسه الگوهای اتاق های بازرگانی و اصناف در قالب پنج مدل: عمومی، آنگلوساکسون، کانتیننتال، آسیایی و اوراسیایی پرداخته شده است.

بررسی ها نشان می دهند در برخی از کشورها بسیاری از وظایف اصناف از قبیل نظارت بر واحدهای صنفی را پس از انحلال آنها دولت ها یا اتاق های بازرگانی و صنایع انجام می دهند. از میان مدل های اشاره شده مدل کانتیننتال شباهت بسیاری به اتاق اصناف ایران دارد. همچنین در میان اتاق های بازرگانی طیف گسترده ای قرار دارد که از شکل کاملا دولتی تا کاملا خصوصی را در بر می گیرد که هر چه دولتی تر باشد از اختیار عمل و منابع مالی بیشتری در مقابل اتاق های بازرگانی خصوصی برخوردارند. این اتاق ها به ترتیب از دولتی به خصوصی بدین گونه قرار می گیرند: مدل عمومی، کانتیننتال، آسیایی، اوراسیایی و مدل آنگلوساکسون که در انتهای گزارش به طور مختصر به مزایا، معایب و ویژگی های هر مدل اشاره شده است.

این گزارش در ادامه می افزاید: برخلاف توسعه در قرون هجده و نوزده میلادی، طی دهه های اخیر، اصناف در کشورهای دیگر به دلایل متعددی تضعیف شده یا از بین رفتند، از جمله این دلایل: الف) از دلایل اصلی پایان عصر صنوف، ظهور لیبرالیسم و تضادهایی بود که اصناف و ساختار آنها با لیبرالیسم داشتند. ساختار نظام صنفی از دیدگاه لیبرالیسم به دلیل مخالفت با شرایط اقتصاد کاملا آزاد و رقابتی و ایجاد انحصار، مورد مخالفت قرار می گرفت.

ب)اصناف همچنین به دلیل ایجاد نظام طبقاتی، مورد انتقاد دیدگاه کمونیستی نیز بودند و همین امر سبب افول آنها در کشورهای بلوک شرق شد.

ج) از نظر کارآیی نیز اصناف دارای آثار منفی در کیفیت، مهارت و خلاقیت بودند و به دلیل ایجاد نوعی انحصار، سبب بالانگاه داشتن قیمت کالاهای مورد نظر صنف و همچنین ایجاد رانت و در نتیجه زیان رفاهی می شدند. اصناف، منافع را به نفع تاجران سیاستمدار بازتوزیع می کردند.

د) قدرت گرفت اصناف سبب مخالفت های آنها با حکومت ها برای رسیدن به منافع بیشتر می شد، همین امر سبب تقابل جدی حکومت ها و اصناف شده و حکومت ها در جهت نابودی اصناف می کوشیدند.

در برخی از کشورها بسیاری از وظایف اصناف را، پس از انحلال آنها، دولت ها انجام می دهند، اما در مقابل، در بعضی از کشورها برخی از وظایف اصناف به اتاق های بازرگانی و صنایع محول شده است. ساختار برخی اتاق های بازرگانی به خصوص اتاق های کانتیننتال شباهت های بسیاری به اتاق اصناف ایران دارد. در برخی از کشورها مانند آلمان و فرانسه حتی برای گرفتن پروانه کسب ابتدا باید در این اتاق ها ثبت نام کرد. اتاق های بازرگانی ، صنایع و معادن، انواع و ویژگی های مختلفی دارند که در آنها را در طیفی از یک شکل کاملا دولتی تا کاملا خصوصی قرار می دهند.

در مدل های دولتی اتاق ها به عنوان یک سازمان دولتی یا تحت قوانین ملی محسوب می شوند، اما در مدل های خصوصی تر، اختیار عمل بیشتری دارند و مستقل از دولت ها عمل می کنند. در مقابل، اتاق های از نوع دولتی با منابع مالی بیشتر و مطمئن تری روبرو شده اند که اتاق های خصوصی از این منابع کمتر بهره برده اند. اتاق های بازرگانی و صنایع به ترتیب از دولت به خصوصی این گونه تقسیم بندی می شود:
مدل عمومی، مدل کانتیننتال ، مدل آسیایی، مدل اوراسیایی و مدل آنگلوساکسون، نظام صنفی کشور، مطابق قانون نظام صنفی در چهار حوزه: ارائه پروانه کسب، آموزش ، قیمتگذاری ، نظارت و رسیدگی به شکایات صنفی مطابق قانون، وظایفی را بر عهده دارد، گاهی وظایفی دیگر از جمله جمع آوری مالیات در قبال دریافت کارمزد نیز بر عهده نظام صنفی است، این اختیارات وسیع (که نظام صنفی را به رکن حوزه توزیع و سازماندهی بازار تبدیل کرده ) ممکن است در صورت نبود نظارت کافی وقوانین کارآمد سبب بروز فسادهادی گسترده در جامعه شود و فضای کسب و کار را با مشکلاتی روبرو سازد. این امر با بررسی تاریخچه نظام های صنفی در کشورهای دیگر هم تایید می شود، قدرت در دست اصناف گاه سبب بروز شورش های اجتماعی ، تغییر حکومت ها ، ایجاد نظام طبقاتی، بالانگاه داشتن قیمت کالاها و در نتیجه نارضایتی مردم می شد. البته در صورت هم راستایی ، اصناف به کمک حکومت ها می آمدند. همین امر نیز سبب بروز مخالفت های گسترده با نظام های صنفی از سوی برخی حکومت ها و مردم و در نتیجه تضعیف اصناف در کشورهای دیگر می شد. هم اکنون در بسیاری از کشورها دولت یا نهادهایی مانند اتاق های بازرگانی و صنایع و معادن وظیفه نظارت بر واحدهای صنفی را بر عهده دارند.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: