۲۱ اسف ۱۳۹۲ ساعت ۰۸:۰۸

بیم‌ و امیدهای احداث پالایشگاه‌های میعانات گازی در عسلویه

با وجود سه پالایشگاه نیمه تمام ستاره خلیج، نفت نیک قشم و پارس، ظاهراً تاریخ دوباره در حال تکرار است؛ طی روزهای اخیر با تصمیمات به عمل آمده در وزارت نفت قرار بر این شده است که زمینی به مساحت ۳۰۰ هکتار در مجاورت فاز ۱۳ پارس جنوبی به منظور فراورش ۵۰۰ هزار بشکه میعانات گازی اختصاص داده شود.

پالایشگاه کوچکچند هفته قبل مهندس متاجی با حکم وزیر محترم نفت، به عنوان مشاور ایشان در سازماندهی و انجام هماهنگی‌های لازم به منظور احداث پالایشگاه­ میعانات گازی در شرق عسلویه منصوب شد و قرار شد ایشان کلیه برنامه‌­ریزی­‌های لازم برای تحقق این موضوع را تا ۲۵ اسفند ماه سال جاری انجام دهد. با توجه به این حکم، مناسب است که نگاهی به وضعیت تولید میعانات گازی در آینده نزدیک و برنامه‌های وزارت نفت برای احداث پالایشگاه‌های با خوراک میعانات گازی در سال‌های اخیر بیندازیم.

در منطقه­ ویژه­ اقتصادی انرژی پارس (عسلویه) بزرگترین مخزن گازی دنیا قرار دارد و این منطقه یکی از استراتژیک‌ترین مناطق ایران و دنیا محسوب می­‌گردد. با توسعه­ ۱۰ فاز پارس ­جنوبی در طی سال­های گذشته، روزانه در حدود ۴۰۰ هزار بشکه میعانات گازی به عنوان یک محصول جانبی در طی استحصال گاز طبیعی تولید و بخش عمده‌ای از این محصول ارزشمند (حدود ۷۰ درصد) بدون هیچ­گونه فراورش و تبدیلی صادر می­‌گردد. پیش‌بینی می‌گردد با بهره‌برداری از تمامی فازهای پارس جنوبی، مقدار تولید میعانات گازی در این منطقه به بیش از یک میلیون بشکه در روز برسد.  به همین دلیل، وزارت نفت همزمان با توسعه­ فازهای جدید پارس جنوبی، برنامه ­ریزی ­های لازم به منظور استفاده بهینه از میعانات گازی تولیدی در این منطقه را در دستور کار قرار داد.

بر همین اساس، اقدامات اولیه جهت احداث سه پالایشگاه با خوراک میعانات گازی در سال­های ۸۴ و ۸۵ با نام‌های پالایشگاه ستاره­ خلیج فارس (با ظرفیت ۳۶۰ هزار بشکه در روز)، پالایشگاه نفت­ نیک قشم (با ظرفیت ۱۲۰ هزار بشکه در روز) و پالایشگاه پارس (با ظرفیت ۱۲۰ هزار بشکه) انجام شد و برنامه­‌ریزی­‌های اولیه نشان می­‌داد که در سال­های ۹۱ تا ۹۲ این پالایشگاه­‌ها به بهره‌برداری خواهند رسید. با این وجود، متاسفانه از بین این سه پالایشگاه صرفاً پالایشگاه ستاره­ خلیج فارس پیشرفت فیزیکی را احساس کرد و بقیه این پالایشگاه­‌ها صرفا به عنوان یک طرح بر روی کاغذ باقی ماندند. سوپر پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز صرفاً پیشرفت ۴۰ درصدی را در طی این سال­ها بر خود دیده است (البته مسئولان می گویند حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد) و متاسفانه با مشکلات اساسی مواجه بوده و هست و این مسائل باعث شده است که مسئولین مربوطه نیز انتظار بهره­‌برداری از این مجتمع را طی سال­‌های نزدیک، نداشته باشند. یکی از مهمترین دلایل عدم پیشرفت مناسب این طرح­ها، عدم تامین منابع مالی بوده است.

با وجود این تجربیات تلخ، ظاهراً تاریخ دوباره در حال تکرار است؛ طی روزهای اخیر با تصمیمات به عمل آمده در وزارت نفت قرار بر این شده است که زمینی به مساحت ۳۰۰ هکتار در مجاورت فاز ۱۳ پارس جنوبی به منظور فراورش ۵۰۰ هزار بشکه میعانات گازی اختصاص داده شود. برنامه ریزی صورت گرفته بدین صورت است که در این منطقه با ایجاد هم­ افزایی بین وزارت نفت و سرمایه ­گذاران بخش خصوصی ۶ پالایشگاه با ظرفیت ۶۰ هزار بشکه و ۶ پالایشگاه نیز به ظرفیت ۲۰ هزار بشکه تا سال ۱۳۹۵ به بهره­‌برداری برسد.

بدون تردید وزارت نفت برای اجرایی شدن این تصمیم باید عوامل زیادی را در نظر بگیرد. به عنوان مثال، با توجه به این که در این طرح ها، بخش خصوصی مسئولیت سرمایه ­گذاری را خواهد داشت، باید به این موضوع توجه داشت که بخش خصوصی به صورت منطقی، به دنبال سود حداکثری خود است و نه به دنبال منافع کشور. به همین دلیل، این وظیفه بخش دولتی است که با ایجاد جذابیت حداکثری در این طرح­ها و رفع موانع موجود، بخش خصوصی را به سمت سرمایه­ گذاری در این طرح ها برای دستیابی همزمان به سود برای خود و حصول منافع کشور هدایت نماید.

انتظار می رود که در این طرح در مرحله­ اول وزارت نفت با هوشمندی و کار کارشناسی دقیق و بدون هر گونه شتاب‌زدگی و با مکان­ یابی مناسب، زیرساخت­ های لازم به منظور تحویل خوراک، تاسیسات جانبی (آب، برق، گاز و بخار) و چگونگی توسعه­ پالایشگاه­ ها را از جمله ظرفیت، جانمایی واحدها، تامین تکنولوژی، نحوه مدیریت هر یک از آنها را  فراهم سازد. بعد از این مرحله است که می­توان انتظار سرمایه ­گذاری بخش خصوصی در این طرح­ها را داشت.

در پایان همچنان این سوال و نگرانی وجود دارد که سه پالایشگاه ستاره­ خلیج فارس، نفت­ نیک قشم و پارس، چه زمانی به بهره­ برداری خواهند رسید و چگونه می توان برنامه ریزی کرد که احداث پالایشگاه های میعانات گازی در عسلویه نیز به سرنوشت این طرح‌ها دچار نشود؟

۱ دیدگاه

  1. اصغر صالحى :

    اميدواريم متخصصين واقعى هم بكار گرفته شوند و از شتاب زدگى و شعار پرهيز گردد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: