۱۹ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۰۹:۴۴

نکاتی برای تکمیل قرارداد طولانی‌ترین پروژه ریلی کشور

با توجه به اهمیت مسیر ریلی راه آهن چابهار ـ مشهد در پیشرفت اقتصادی منطقه شرق کشور و همچنین افزایش ترانزیت بار از مسیر ایران ضروری است نکات زیر به منظور اجرای بهینه و افزایش بهره وری این سرمایه گذاری مورد توجه قرار گیرد…

سرانجام سه سال پس از کلنگ زنی راه آهن چابهار ـ مشهد این پروژه طی قراردادی در تاریخ آذرماه سال جاری به قرارگاه خاتم الانبیا واگذار شد. بر اساس این اخبار منتشر شده[1] مدیرکل راه و شهرسازی سیستان و بلوچستان از انعقاد قرارداد احداث راه آهن چابهار ـ مشهد بین وزارت راه و شهرسازی و قرارگاه خاتم الانبیا خبرداد و گفت بر اساس این قرارداد موسسه های الهادی، سیدالشهدا و نصر انجام این قرارداد را بر عهده خواهد داشت. این درحالی است که تا پیش از این تنها توافقنامه‌ی احداث راه آهن 730 کیلومتری چابهار ـ زاهدان بین وزارت راه و شهرسازی و قرارگاه خاتم الانبیا به امضا رسیده بود. با توجه به اهمیت این مسیر ریلی در پیشرفت اقتصادی منطقه شرق کشور همچنین افزایش ترانزیت بار از مسیر ایران ضروری است نکات زیر به منظور اجرای بهینه و افزایش بهره وری این سرمایه گذاری مورد توجه قرار گیرد:

راه آهن

–        چگونگی اتصال به زاهدان : براساس مطالعات موجود سه مسیر ریلی برای اتصال چابهار به زاهدان پیش بینی شده است عبارتند از چابهار ـ خاش ـ زاهدان، اتصال چابهار از طریق ایستگاه حیدرآباد به راه اهن بم ـ زاهدان و اتصال از طریق ایستگاه فهرج به راه آهن بم ـ زاهدان. با توجه به اینکه هدف نهایی از احداث این راه آهن احداث خط اتصال چابهار به مشهد است ضروری است به منظور اجرای بهینه ی این طرح و کاهش هزینه ها این مسیر ریلی از طریق ایستگاه حیدرآباد به مسیر بم ـ زاهدان متصل شود.

–        اتصال به زابل و مرز میلک: باتوجه به سرمایه گذاری های هند برای توسعه ی بندر چابهار و توسعه معادن سنگ آهن در افغانستان، این کشور قطعا یکی از مشتری های اصلی استفاده از این مسیر ریلی خواهد بود به همین دلیل اتصال این مسیر ریلی به زابل و مرز میلک جذابیت آن را برای این قدرت نوظهور اقتصادی آسیا افزایش خواهد داد.

–        انتخاب مسیر از زاهدان تا مشهد : بر اساس مطالعات اولیه این مسیر ریلی در ایستگاه کال شور به راه اهن فعلی بافق ـ مشهد متصل می شود و از این طریق تا سرخس و مشهد امتداد می یابد. با توجه به نهایی نشدن مطالعات قطعه دوم این مسیر یعنی بخش شمال راه آهن زاهدان ـ بم و با درنظر گرفتن اینکه درصورت احداث این مسیر ریلی مطابق با طرح فوق به شبکه ریلی، انتقال بار در این مسیر از نحوه‌ی انتقال بار در راه‌آهن بافق ـ مشهد به شدت تاثیر می‌پذیرد به عبارت دیگر چگونگی مدیریت شبکه‌ی ریلی موجود راه‌اهن، ترانزیت بار در این مسیر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ضروری است تا در مطالعات نهایی مقصد این خط آهن به صورت مستقل مشهد یا سرخس تعیین گردد. با اتصال مستقیم این مسیر ریلی به مشهد و سرخس این امکان فراهم می شود تا بهره برداری از این مسیر ریلی به صورت مستقل از شبکه راه اهن کشور به بخش غیردولتی واگذار شود.

–        استفاده از قراردادهای ساخت ـ یهره برداری ـ انتقال (BOT) برای اجرای این طرح: با توجه به اینکه با استفاده از این مدل ها برای اجرای طرح های عمرانی علاوه بر اینکه منافع مالی بخش غیردولتی را تامین می‌کند نیاز دولت به بودجه‌های عمرانی را کاهش خواهد داد. لذا ضروری است تا زیرساخت‌های قانونی مورد نیاز برای شکل گیری این همکاری در دولت ایجاد شود.

باتوجه به اینکه بودجه سال آینده در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی در صحن علنی است ضروری است مجوز استفاده از منابع حاصل از فروش نفت خام به هند در قالب منابع صندوق توسعه ملی برای ارائه تسهیلات جهت اجرای این پروژه در قالب مدل های همکاری عمومی ـ خصوصی در اختیار دولت قرار گیرد. پیش از این در یادداشت های متعدد مزایای استفاده از این مدل های تامین مالی و چگونگی بکارگیری آن ها در پروژه های ریلی بویژه راه آهن چابهار ـ مشهد ارائه شده است.



[1] خبرگزاری تسنیم، سرویس اقتصادی، 18 آذر 1392، شناسه خبر 215366

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: