۵ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۱۰:۱۹

احساس بی‌نیازی صنعت به دانشگاه واستادانی که‌به صنعت متعهد نیستند!

استادان با نیاز صنعت و صنعت نیز با تجربه دانشگاهیان آشنایی ندارند و‌ این دو قطب با هم قهر هستند، البته در ۲۰، ۳۰ سال اخیر رابطه بهتری با هم گرفته‌اند، اما میزان آن کافی نیست…

به گزارش عیارآنلاین به نقل از خبرگزاری دانشجو، ارتباط دانشگاه و صنعت همچنان یکی از مهمترین مشکلات نظام توسعه فناوری در کشور است.برخی کارشناسان این اشکال را از سمت دانشگاه میدانند و بعضی دیگر معتقدند که صنعت نتوانسته و یا نخواسته که مشکلات فناورانه خود را با اتکا به متخصصان داخلی و دانشگاهها حل کند. در این نوشتار موارد قانونی و نظرات کارشناسان در این مورد بیان دشه است.

طبق بند (الف) ماده ۱۶ در قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه آمده است:
دولت مجاز است به منظور دستیابی به جایگاه دوم علمی و فناوری در منطقه و تثبیت آن تا پایان برنامه پنجم، اقدامات زیر را انجام دهد:

«بازنگری آئین‌نامه ارتقای اعضای هیأت علمی به نحوی که تا ۵۰ درصد امتیازات پژوهشی اعضای هیأت علمی معطوف به رفع مشکلات کشور باشد، برای تحقق این امر تمهیدات لازم برای ارتقای هیأت علمی از جمله توسعه و تقویت دوره‌های تحصیلات تکمیلی، افزایش فرصت‌های مطالعاتی اعضای هیأت علمی در داخل و خارج از کشور و ایجاد مراکز تحقیقاتی و فناوری پیشرفته علوم و فنون در کشور، تسهیل «ارتباط دانشگاه ها» با دستگاه‌های اجرائی از جمله «صنعت» فراهم خواهد گردید».

سفارش رهبر انقلاب درباره ارتباط دانشگاه و صنعت چه بود؟

رهبر معظم انقلاب در دیدار خود از توانمندی های صنعت خودرو در سال ۸۹ گفتند:« من چندین سال است که به دانشگاه‌ها و دستگاه‌های دولتی این سفارش را می‌کنم که بین «صنعت و دانشگاه» یک ارتباط مستحکمی برقرار شود، ما احتیاج داریم به اینکه در دانشگاه کانون‌های دانشی مخصوص بخش صنعت و بخش‌های گوناگون صنعت، برای نمونه مخصوص بخش خودرو به وجود بیاید که پشتیبانی کنند».

استادان به صنعت متعهد نیستند

رضا حسینی، کارشناس سیاستگذاری حوزه آموزش عالی، ارتباط دانشگاه و صنعت را یک ارتباط پیچیده می‌داند و می‌گوید: یکی از علت های نارضایتی صنعت از دانشگاه باکیفیت نبودن پروژه و به موقع تحویل ندادن آن است، به همین دلیل صنعت به سفارش پروژه خود به خارج از کشور اقدام می‌کند.
ارتباط بین صنعت و دانشگاه نباید به طور مستقیم انجام شود، حلقه واسط این دو باید شرکت‌های حقوقی که تولید شده دانشگاه است، باشد تا استاد موظف به ارائه به موقع پروژه سفارش شده صنعت شود، وقتی استاد دانشگاهی پروژه‌ای را انجام می‌دهد و ارتقایی برای وی محسوب نمی‌شود و از طرفی مجبور به گذراندن مراحل سخت اداری است، در واقع بازی باخت-باخت ِ دانشگاه و صنعت اتفاق می‌افتد.

در دنیا صندوق‌های خاصی برای رابطه صنعت و دانشگاه فعال است،‌ به این گونه که استادان در این صندوق رتبه بندی و بر اساس تخصص و توانایی به صورت گروهی انجام پروژه‌ای را به عهده می‌گیرند، هر استادی که عضو این صندوق باشد و در انجام وظیفه خود کوتاهی کند، رتبه‌اش کم می‌شود.

وی می‌افزاید: در تمام دنیا رایج است که هر استاد دانشگاهی که برای دانشگاه درآمدزا نیست، اخراج می‌شود؛‌ زیرا استادی که نمی‌تواند پروژه‌ای انجام بدهد، در واقع نمی تواند برای دانشگاه درآمدزا باشد در حالی که در دانشگاه‌های ایران پول نفت عامل بازدارنده استادان در درآمدزایی دانشگاه‌ها شده است،‌وجود این منبع مالی باعث شده است که استادان به صورت پراکنده و بدون داشتن مهارت خاصی کارهای پژوهشی را انجام بدهند.

مسئول حلقه مفقوده دانشگاه و صنعت معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور است

مهدی صفاری نیا، رئیس پارک علم و فناوری نیز معتقد است: مهمترین مأموریت معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور رسیدگی به حلقه مفقوده دانشگاه و صنعت است؛ وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، متولی تولیدات دانشگاهی و وزارت صنایع نیز متولی حوزه صنعت است که این معاونت وظیفه ارتباط این دو را در تجاری‌سازی به عهده دارد.

سد همکاری دانشگاه و صنعت سیستم داخلی است

رضا مسعودی، معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه شهید بهشتی در این باره می گوید: وقتی صنعت خود دارای پژوهشگری با کیفیت پایین تر در صنعت است، چرا با دانشگاه باید همکاری کند؟ زیرا سیستم داخلی مانع این همکاری می‌شود.

ضرورت حضور بازاریابان برای ارتباط دانشگاه و صنعت

مسعود بارانی، پژوهشگر و کارشناس ارشد مهندسی نفت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد درباره ضعف ارتباط دانشگاه با صنعت معتقد است: متاسفانه صنعتگران به دانشجویان پژوهشگر اعتماد ندارند، لذا دانشگاه باید با حمایت‌های لازم این معضل را حل کند، حضور بازاریابان در این ارتباط نیز ضروری است.

ارتباط دانشگاه و صنعت هدفمند نیست

حمید سوری، مسئول شورای پژوهش تحصیلات تکمیلی شعبه بین الملل معتقد است: ۱۵ درصد تحقیقاتی هم که مورد بهره برداری قرار می گیرد بازهم دست مشتریان نمی‌رسد! تعامل بین تولید کننده علم و تا مصرف کننده نتایج علمی ضعیف است، این ارتباط برقرار شده اما ساختارمند و هدفمند نیست، اشکال ما در دانشگاه نیست، صنعت ما هنوز متقاعد نشده که مستندات خود را از دانشگاه دریافت کند، یک مدیر نباید بر اساس سلیقه شخصی خود تصمیم بگیرد بلکه باید بر اساس مستندات علمی که از دانشگاه تهیه کرده است تصمیم‌گیری کند.

احساس بی نیازی صنعت به دانشگاه

علیرضا طالبی، معاون پژوهشی دانشگاه ارومیه نیز می‌گوید: در حوزه پژوهش مقالات و طرح‌های نامحدودی وجود دارد که همین تقاضای نامحدود با منابع محدود قابل پاسخگویی نیست، تعاملات بین صنعت و دانشگاه بسیار ضعیف است و باید گفت واحدهای تولیدی نیازی برای ارتباط به منابع پژوهشی احساس نمی کنند.

بی‌اعتمادی صنعت به دانشگاه

علیرضا فیروز فر، رئیس دانشگاه آزاد زنجان می گوید: یکی از ملزومات ارتباط بین صنعت و دانشگاه پژوهش است که باید جدی گرفته شود، رشد علمی در ایران مسیری اصولی طی کرده و نشان از موفقیت علمی کشور دارد، رشد علمی در هر بخشی ارتباط تنگاتنگی با رابطه صنعت و دانشگاه دارد.

بی‌اعتمادی صنعت به دانشگاه از موانع تقویت ارتباط این دو است، کشور به تحقیقات کاربردی نیاز جدی دارد؛ بنابراین باید با تعامل جدی دانشگاهیان اعتماد سازی در صنعت را محقق کرد.

مسئولان و صنعتگران بی‌دغدغه هستند

علی ظهری، رئیس دانشگاه پیام نور آذربایجان غربی با انتقاد از این ارتباط می گوید: نه صاحبان کارخانه ها و نه مسئولان دانشگاه دغدغه ارتباط با یکدیگر را ندارند و تا زمانی که این مشکل به دغدغه تبدیل نشود مشکلات حل نخواهد شد.

صنعت می‌گوید حاضر به ریسک نیستیم

سجاد خمیس آبادی، پژوهشگر و کارشناس ارشد سیستم‌های انرژی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد از تجربیات خود با صنعت می گوید: صنعتگران ممعتقدند کارهای پالایشگاه با هر هزینه‌ای که لازم باشد انجام می‌دهیم، اما رغبتی به ریسک در همکاری با دانشگاه نیستیم.

دانشگاه و صنعت با هم قهر هستند

مهدی احسانیان، معاون پژوهشی خواجه نصیر نیز می گوید: استادان با نیاز صنعت و صنعت نیز با تجربه دانشگاهیان آشنایی ندارند و‌ این دو قطب با هم قهر هستند، البته در ۲۰، ۳۰ سال اخیر رابطه بهتری با هم گرفته اند، اما میزان آن کافی نیست، استادان باید کمبود بودجه خود را در ارتباط با صنعت مطالبه کند.

ارتباط دانشگاه و صنعت نیازمند مدیریت قوی

محسن شاهین پور، استاد دانشگاه مین آمریکا سطح علمی استادان و دانشجویان ایرانی را بسیار بهتر و بالاتر از دیگر کشورها و حتی کشورهای پیشرفته صنعتی می‌داند و می‌گوید: در ایران دانشجویان و استادان بیشتر به صنعت و علم می‌پردازند؛ اما در دیگر کشورها به دیگر مسائل مشغول هستند و در اصل سیستم شان این است که مردم را مشغول نگاه می‌دارند؛ این در حالیست که دانشجویان ایرانی بیشتر در علم و صنعت متمرکز هستند و بیشتر به نوآوری و اختراع فکر می‌کنند.

متاسفانه در ایران برای دانشجویانی که کار تحقیقاتی و اختراعی انجام می‌دهند، اسپانسر وجود ندارد؛ این در حالیست که دیگر کشورها برای دانشجویان بسیار هزینه می‌کنند، در آلمان هیچ پروژه‌‍ کارشناسی ارشد یا دکترایی بدون اسپانسر وجود ندارد؛ بنابراین بهتر است این امر در ایران نیز اتفاق افتد و یک بنیاد ملی علمی ایجاد شود و به این بنیاد بودجه تزریق شود.

شاهین پور توصیه می کند: دانشگاه باید به دل صنعت برود و نیاز سنجی کند، مدیریت ارتباط دانشگاه و صنعت باید قوی باشد، بنیاد ملی نخبگان به تنهایی نمی تواند کاری از پیش برد؛ بلکه باید بنیاد ملی علوم و مهندسی شکل گیرد و مجلس نیز باید در راستای حمایت از این افراد وارد عمل شود.

ارتباط دانشگاه و صنعت وظیفه اصلی مسئولان مطرح نشده است

محمد فتحی، رئیس دانشگاه علمی- کاربرد زنجان معتقد است: متاسفانه برقراری و تقویت ارتباط بین صنعت و دانشگاه به عنوان وظیفه اصلی و مهم مسئولان مطرح نشده است، دانشجویان پس از فارغ التحصیلی نیاز جدی به اشتغال دارند؛ اما متاسفانه مهارت مورد نیاز اشتغال را کسب نکرده اند؛ بنابراین وزیر علوم باید توجه جدی به آموزش های عالی مهارتی و علمی- کاربردی داشته باشد.

وزیر علوم باید برای پر کردن شکاف بین صنعت و دانشگاه سیاست گذاری، تکنیک و تاکتیک مناسبی را برگزیند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: