۷ دی ۱۳۹۲ ساعت ۱۰:۱۷

کدام بخش تورم را به ۴۰ درصد رساند؟

با وجود اینکه دولت معتقد است تسهیلات پرداخت شده به طرح مسکن مهر در دولت گذشته باعث رشد ۴۳ درصدی پایه پولی و در نتیجه رسیدن نرخ تورم به ۴۰درصدی شده، اما رشد بدهی دولت به بانک مرکزی و تغییر در خالص دارایی‌های خارجی نیز به عنوان اجزای مهم تاثیرگذار در پایه پولی، سهم عمده ای در رشد تورم در این سالها داشته‌اند.

بانکبه گزارش عیارآنلاین به نقل از مهر، انتقاد مسئولان اقتصادی کشور به ویژه بانک مرکزی و وزارت راه و شهرسازی از اجرای طرح مسکن مهر به دلیل آثار آن بر افزایش تورم کشور باعث شد که این طرح با وجود تعهدات دولت برای ادامه و تکمیل پروژه ها در هاله ای از ابهام قرار گیرد و نگرانی هایی را در افرادی که تاکنون برای خانه دار شدن از این طریق اقدام کرده اند به وجود آورد.

این موضوع که مسکن مهر سهمی ۴۳ درصدی از پایه پولی کشور داشته و سهم ۱۷ تا ۱۸ درصدی در تورم کشور دارد، بارها از سوی مقامات دولتی، بانک مرکزی و وزارت راه و شهرسازی عنوان شده است.

پیمان قربانی مدیر اداره بررسی‌ها و سیاست‌های اقتصادی بانک مرکزی اخیرا از ارائه گزارشی به شورای پول و اعتبار درباره تاثیر مسکن مهر بر اقتصاد کشور خبر داد و گفته است: آثار نامطلوب شیوه تامین منابع مالی منابع توسعه‌ای از جمله مسکن مهر در این گزارش مطرح و اعلام شد که ۴۳ درصد از پایه پولی کشور به خاطر این طرح بوده است.

همچنین محمد حسن نژاد عضو شورای پول و اعتبار نیز در مورد سیاست مسکن مهر اظهارداشته است: مسکن مهر سهم ۴۲ درصدی در افزایش پایه پولی کشور داشته و تورم را تا ۱۷ درصد افزایش داده و اقتصاد کشور را فلج کرده است.

خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی و همچنین بدهی دولت به بانک مرکزی اجزای تشکیل دهنده پایه پولی هستند. بر این اساس، بررسی آمار و ارقام پایه پولی در سال‌های اخیر نشان می دهد که سال‌های ۸۲، ۸۸، ۸۹ و ۹۰ کمترین رشد این متغیر در ۱۵ سال گذشته رقم خورد که سه سال آن مربوط به دوره اجرای طرح مسکن مهر است.

اما اگر تنها حجم افزایش پایه پولی را بررسی کنیم، پایه پولی در سال گذشته و سال ۸۷ بیشترین رشد در طول این سال‌ها را به خود اختصاص داده است. آمار و ارقام حاکی از آن است که عدم پرداخت تسهیلات به طرح‌هایی مانند مسکن مهر نمی‌تواند مانع از رشد پایه پولی شود، زیرا در برخی اوقات بدهی دولت به بانک مرکزی و یا خالص دارایی‌های بانک مرکزی به دلیل تبدیل ارز به ریال افزایش یافته که این پدیده هم سهم عمده ای در افزایش تورم داشته است.

همچنین آمارها نشان می‌دهد در سال‌های قبل از اجرای طرح مسکن مهر شاهد رشد‌های بالا در پایه پولی و برخی اجزای آن بوده‌ایم، بنابراین دولت و بانک مرکزی در دوره جدید، ضمن کنترل اضافه برداشت‌ها از منابع بانک مرکزی، باید مراقب رشد پایه پولی از طریق رشد بدهی دولت و تغییر در خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی باشند.

بررسی های صورت گرفته حکایت از آن دارد که پایه پولی در سال ۷۷ با ۱۸ درصد رشد نسبت به سال قبل از آن ۶ هزار و ۱۹۶ میلیارد تومان، سال ۷۸ با ۱۵.۹ درصد رشد ۷ هزار و ۱۸۲ میلیارد تومان، سال ۷۹ با ۱۷.۵ درصد رشد ۸ هزار و ۴۳۹ میلیارد تومان، سال ۸۰ با ۱۵.۲ درصد رشد ۹ هزار و ۴۱۴ میلیارد تومان و سال ۸۱ نیز با ۲۳.۱ درصد افزایش، ۱۱ هزار و ۷۱۶ میلیارد تومان بوده است.

پایه پولی در سال ۸۲، ۷.۶ درصد رشد کرده و به رقم ۱۲ هزار و ۸۷۱ میلیارد تومان رسیده است. در سال ۸۳ با ۱۷.۵ درصد افزایش ۱۵ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان، سال ۸۴ با ۴۵.۹ درصد رشد ۲۲ هزار و ۹۰ میلیارد تومان، سال ۸۵ با ۲۶.۹ درصد افزایش ۲۷ هزار و ۹۹۷ میلیارد تومان، سال ۸۶ با ۳۰.۵ درصد رشد ۳۶ هزار و ۵۴۹ میلیارد تومان، سال ۸۷ با ۴۷.۶ درصد افزایش ۵۴ هزار و ۸۴ میلیارد تومان روبرو شده است، ضمن اینکه در سال ۸۸ تنها ۱۱.۹ درصد افزایش یافته و به ۶۰ هزار و ۳۷۸ میلیارد تومان رسیده است.

در همین حال، پایه پولی در سال ۸۹ با ۱۳.۷ درصد افزایش ۶۸ هزار و ۶۳۹ میلیارد تومان، سال ۹۰ با ۱۱.۴ درصد افزایش ۷۶ هزار و ۴۵۶ میلیارد تومان و در سال ۹۱ با ۲۷.۶ درصد رشد ۹۷ هزار و ۵۷۹ میلیارد تومان شده است. در واقع تنها در سال ۹۱ رشد بالای پایه پولی را شاهد هستیم.

جدول ۱۵ ساله پایه پولی

سال

پایه پولی (میلیاردتومان)

درصد رشد

۷۷

۶۱۹۶.۴

۱۸

۷۸

۷۱۸۲.۲

۱۵.۹

۷۹

۸۴۳۹.۸

۱۷.۵

۸۰

۹۴۱۴.۷

۱۵.۲

۸۱

۱۱۷۱۶

۲۳.۱

۸۲

۱۲۸۷۱

۷.۶

۸۳

۱۵۱۲۰

۱۷.۵

۸۴

۲۲۰۹۰

۴۵.۹

۸۵

۲۷۹۹۷

۲۶.۹

۸۶

۳۶۵۴۹

۳۰.۵

۸۷

۵۴۰۸۴

۴۷.۶

۸۸

۶۰۳۷۸

۱۱.۹

۸۹

۶۸۶۹۳

۱۳.۷

۹۰

۷۶۴۵۶

۱۱.۴

۹۱

۹۷۵۷۹

۲۷.۶

این اعداد و ارقام نشان می‌دهد در طول ۱۵ سال گذشته سال‌های ۸۲، ۸۸، ۸۹ و ۹۰ کمترین رشد پایه پولی رخ داده است.

(ارقام به میلیاردتومان)

سال

خالص دارایی‌های خارجی‌بانک مرکزی

درصد تغییر در خالص دارایی‌های خارجی‌بانک‌مرکزی

بدهی بانک‌ها به بانک‌مرکزی

درصد تغییر دربدهی‌بانک‌ها به‌بانک‌مرکزی

بدهی دولت به‌بانک مرکزی

درصد تغییردر بدهی‌دولت به‌بانک‌مرکزی

جمع‌کل

۷۷

۳۴۶.۵

– ۵۸.۵

۱۳۳۹.۹

_ _

۵۸۵۹.۳

۲۶.۳

۶۱۹۶.۴

۷۸

۴۴۴.۹

۸۰.۵

۲۰۸۱.۱

۵۵.۵

۶۲۰۵.۸

۵.۹

۷۱۸۲.۲

۷۹

۷۵۷.۶

۷۰.۳

۲۳۵۵.۳

۱۳.۵

۶۰۸۵.۹

– ۱.۹

۸۴۳۹.۸

۸۰

۱۲۶۸.۸

۶۷.۵

۱۲۰۷.۶

– ۴۹

۶۳۱۴.۸

۶.۲

۹۴۱۴.۷

۸۱

۸۱۳۸

_ _

۲۴۳۰.۸

۱۰۱

۱۱.۱۶۲

۷۲.۷

۱۱۷۱۶

۸۲

۱۱۸۰۴

۴۵

۲۳۵۴

– ۳.۲

۱۱.۷۱۶

۴.۹

۱۲۸۷۱

۸۳

۱۸۳۲۷

۵۵.۳

۲۱۴۹.۳

– ۸.۷

۱۱.۲۳۲

– ۴.۱

۱۵۱۲۰

۸۴

۲۵۷۵۶

۴۵.۵

۳۵۹۱

۶۷.۱

۱۰۱۲۵

– ۹.۴

۲۲۰۹۰

۸۵

۳۷۱۱۹

۴۴.۱

۵۴۸۸

۱۶.۷

۱۰۴۰۹

۲.۸

۲۷۹۹۷

۸۶

۴۳۸۶۳

۱۸.۲

۱۳۷۶۹

۱۵۰.۹

۹۷۸۴

– ۶

۳۶۵۴۹

۸۷

۵۶۲۶۶

۲۸.۳

۲۳۹۷۵

۷۴.۱

۹۱۴۲

– ۶.۶

۵۴۰۸۴

۸۸

۶۵۵۳۰

۱۶.۵

۱۶۸۹۳

– ۲۹.۵

۹۲۲۲

۰.۹

۶۰۳۷۸

۸۹

۶۱۵۴۸

– ۶.۱

۳۲۹۷۲

۹۵.۲

۱۷۳۰۳

۸۷.۶

۶۸۶۹۳

۹۰

۷۴۸۶۱

۲۱.۶

۴۱۸۳۰

۲۶.۹

۹۳۸۶

– ۴۵.۸

۷۶۴۵۶

۹۱

۷۶۹۲۰

۲.۸

۴۸۸۳۱

۱۶.۷

۱۳۱۶۱

۴۰.۲

۹۷۵۷۹

طبق جدول ارائه شده، در سال‌ ۷۷ بدهی دولت سهم اصلی را در پایه پولی دارد. اما در سال‌های ۷۸، ۷۹، ۸۰، ۸۲، ۸۳، ۸۵ و ۸۸ رشد خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی بیشترین سهم را در رشد پایه پولی داشته است. از سویی، در سال‌ ۸۱ و ۸۴ علاوه بر خالص دارایی‌ها، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی بیشترین سهم را در پایه پولی داشته‌اند.
در سال ۸۶ و ۸۷، ۸۹ بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی به ترتیب با رشد ۱۵۰.۹ درصد، ۷۴.۱ درصد و ۹۵.۲ درصد بالاترین سهم را در رشد این متغیر داشته‌اند. در سال ۹۰ علاوه بر خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی هم افزایش یافته است. در سال گذشته اما رشد ۴۰.۲ درصدی بدهی دولت به بانک مرکزی اصلی‌ترین عامل رشد پایه پولی بوده است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: