۱۵ مرداد ۱۳۹۲ ساعت ۱۲:۱۷
پیشنهادی برای نظام علم و فناوری:

ماموریت‌های جدیدی که معاونت علمی و فناوری در دولت یازدهم باید به آنها بپردازد

یکی از چالش‌های اصلی در تکمیل زنجیره ثروت آفرینی، نبود تقسیم کار ملی میان نهادهای مسئول در این حوزه است. یکی از پیشنهادهای مطرح برای برطرف کردن خلا موجود این است که معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به طور جدی متولی اقتصاد دانش‌بنیان در کشور شود.

معاونت علمی

به دليل افزايش روزافزون وابستگي اقتصاد دنيا به فناوري و روابط متقابل اين دو موضوع با هم كشورها در مسابقه‌اي جهاني براي توليد محصولات مبتني بر دانش و فناوري، به دنبال شكل‌دهي اقتصاد هاي دانش‌بنيان هستند. به گونه‌اي كه سهم اقتصاد دانش بنيان از اقتصاد كشورهاي پيشرفته در دهة اخير افزايش يافته بطوريكه آمريكا رشد برخي صنايع خود، نظير صنايع داروسازي كه بعد از اسلحه‌سازيي دومين صنعت پردرآمد دنياست را مديون همكاري شركت‌هاي دانش‌بنيان با شركت‌هاي بزرگ دارويي مي‌‌‌باشد. اروپايي‌ها نيز با كمي فاصله با اتخاذ چنين استراتژي‌هايي در اين مسير گام برداشتند. كشورهاي در حال توسعه نظير هند و چين و برزيل نيز در اين زمينه ورود كرده و توانمندهاي فناورانه مناسبي را در عرصه رقابت بين‌الملل كسب كردند. ايران نيز با ظرفيت‌هاي عظيم انساني خود، وارد اين فضاي رقابت شده و در عرصة توسعة فناوري به دستاوردهاي بزرگي دست يافته است؛ امّا به دليل عدم تكميل زنجيره ثروت آفريني از فناوري،سهم فناوري در اقتصاد با وضعيت مطلوب و آنچه در چشم‌انداز 1404 كشور ترسيم شده است فاصله دارد.

یکی از چالش‌های اصلی در تکمیل زنجیره ثروت آفرینی، نبود تقسیم کار ملی میان نهادهای مسئول در این حوزه است. یکی از پیشنهادهای مطرح برای برطرف کردن خلا موجود این است که معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به طور جدی متولی اقتصاد دانش‌بنیان در کشور شود. به عبارت دیگر نام این معاونت به معاونت فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان تغییر کند. این تغییر تنها در نام نباید خلاصه شود بلکه برخی از ماموریت‌های فعلی این معاونت کنارگذاشته شده و راهبردهای جدیدی نیز  برای تحقق اهداف مذکور اتخاذ شود.

در گام اول نیاز است تا میان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاونت فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان یک تقسیم وظیفه صورت پذیرد تا شاهد تداخل وظایف دو نهاد مذکور و مشکلاتی که در سال‌هاي اخير در روابط بين اين دو نهاد وجود داشت، نباشیم.

در گام بعدی مهمترین وظایف معاونت را تعیین کنیم. محورهای اصلی وظایف را می‌توان در 6 موردبیان کرد:

1-    تولي‌گري توسعه فناوري‌هاي راهبردي و نوظهور همانند فناوري نانو، زيست فناوري و … و درك بموقع تحولات جديد: این وظیفه در حال حاضر نیز از سوی معاونت علمی و فناوری در حال پیگیری است.

2-    انجام وظايف فرابخشي و تعيين‌ نقش وزارتخانه‌ها و بخش‌هاي اقتصادي در شكل‌گيري اقتصاد دانش‌بنيان (كشاورزي، نيرو، نفت، صنايع و معادن، بهداشت): در حال حاضر به دلیل چالش‌های موجود در مسیر تقسیم کار ملی این ماموریت به خوبی انجام نمی‌شود.

3- تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز برای تجاری‌سازی فناوری‌ها و توسعة اقتصاد دانش بنیان

4-        ارتقاء سطح فناوری و نوآوری صنایع موجود و برنامه‌ريزي ورود فناوري‌هاي پيشرفته به بخش‌هاي صنعتي كشور

5-        تقویت کمی و کیفی شرکت‌های دانش‌بنیان و ايجاد زنجيره ارزش محصولات دانش‌بنيان

6-        تدوين شاخص‌ها و ارزيابي نهادهاي اثرگذار بر اقتصاد دانش‌بنيان

اگر معاونت جدید بتواند در شش محور فوق به درستی عمل کند، می‌توان انتظار داشت گام‌های خوبی در راستای تحقق اقتصاد دانش‌بنیان برداشته شود.

تلگر

چهره‌

۱ دیدگاه
  1. زرنوخی :

    با سلام بایستی ابتدا تعریف صحیحی از اقتصاد دانش بنیان ارائه شود و نگاه فعلی پیشبرد برنامه علم و فناوری با دستاوردهای سریع و قطعی، تزریق بودجه و سهولت در توزیع منابع بازنگری شود.
    معاونت علمی و اجزایش و وزارت علوم در این زمینه درک نادرستی داشته و دارند و با پیشنهاد فوق مشکل اقتصاد دانش بنیان حل نمیشود و فقط حداکثر مرزبندی سازمانی ایجاد میگردد. خروجی وضعیت فعلی بزرگنمایی و یا رونمایی ناقص دستاوردهایی است که هیچگاه به چرخه اقتصاد وارد نمیشوند.
    مسئله بایستی ریشه ای تر تحلیل شود.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: