۲ خرداد ۱۳۹۲ ساعت ۱۶:۳۰

امنيتي كه با دست خود از مردم سلب مي‌كنيم

به طور متوسط قيمت نهاده‌هاي كشاورزي چهار برابر شد، اما قيمت خريد تضميني گندم از ۳۶۰ تومان به ۳۹۵ تومان رسيد و فقط ۱۰ درصد رشد داشت. نكته جالب توجه اينكه با اين وجود قيمت كاه به كيلويي ۷۰۰ تومان رسيده و ۱.۸ برابر گندم شده است

1. ناامني غذايي تسهيل كننده فقر، قحطي، گرسنگي و زوال تمام عيار يك ملت است. برخورداري از غذاي كافي، ابتدايي‌ترين حق انسان و محروم كردن افراد از آن، به هر دليلي، جنايتي بزرگ محسوب مي‌شود. امنيت غذايي سنگ بناي يك جامعه رشد يافته و عنصر اصلي سلامت فكري، رواني و جسمي مردمان آن است. فقر كه از در وارد مي‌شود هنجارها و ارزش‌هاي ديني از پنجره بيرون مي‌روند. لذا ناامني غذايي تهديدي بالفعل يا بالقوه عليه ارزش‌هاي بنيادين نظام خواهد بود. ناامني غذايي دامنه انتخاب افراد را شديداً محدود، و در بسياري موارد حق انتخاب را از آنها مي‌گيرد و از اينرو قابليت‌ها و استانداردهاي زندگي‌شان را تحليل خواهد برد.

2. تراز واردات راهبردي ترين محصول غذايي كشور (گندم) طي 10 سال منتهي به 2009 ميلادي (آخرين آمار موجود در سازمان خواروبار و كشاورزي ملل متحد- فائو) علي‌رغم شعار «خودكفايي گندم» هميشه مثبت بوده كه اين واقعيت اقتصادي با اصل 43 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران منافات دارد. همچنين براي كشوري كه از يك طرف تجربه قحطي دهه آخر قرن 12 هجري شمسي را دارد و از طرف ديگر در شرايط تحريم اقتصادي به سر مي‌برد، وابستگي در محصول استراتژيك گندم زنگ خطر را براي دلسوزان نظام اسلامي به صدا در آورده است.

 تراز واردات گندم

3. در كشورهاي پيشرفته بخش كشاورزي به جهت آسيب‌پذيري بيشتر در مقايسه با بخش صنعت و همچنين نقش اساسي آن در تأمين امنيت ملي از حمايت‌هاي بيشتري برخوردار است. كشاورزي در كشورهاي درحال توسعه نظير ايران به علت برخورداري از قدرت رقابت بالنسبه كمتر در عرصه تجارت بين‌الملل نياز به حمايت بيشتري دارد.

فقدان راهبرد سياستي منسجم و مكانيزم صحيح حمايتي از كشاورزان در ايران كه محدود به پرداخت يارانه غيرمستقيم به نهاده‌ها، پرداخت خسارت به توليد كنندگان محصولات كشاورزي، پرداخت بخشي از حق بيمه محصولات كشاورزان و خريد تضميني برخي محصولات اساسي است، ريسك سرمايه‌گذاري در كشاورزي را بالا برده و توزيع ناعادلانه تسهيلات دولتي معمولاً مورد اعتراض اغلب كشاورزان خرده پا مي‌باشد.

4. يكي از سياست‌هاي حمايتي كه در كشور بدرستي به كار گرفته نمي‌شود، خريد تضميني محصولات اساسي كشاورزي است. اين ابزار قاعده‌گذاري اگر به طرز صحيح مديريت شود، جداي از تأمين امنيت غذايي مي‌تواند توليد كشاورزي را به رشد بهره‌وري و اصلاح مصرف منابع سوق دهد.

براي فهم نارسايي هاي سياستي در راهبري خريد تضميني، قيمت تعيين شده خريد گندم سال 91 مثال رسايي است. امسال متناسب با تورم افسار گسيخته نهاده‌هاي توليد، قيمت خريد تضميني گندم افزايش نيافت. در عرض 5 ماه كيسه‌هاي 50 كيلويي كود شيميايي كه 13 هزار تومان بود، 35 هزار تومان شد و قيمت يك ليتر سم 8 هزار توماني به 27 هزار تومان رسيد. كشاورزي كه گندم سال قبلش، محصول بذر كيلوي 290 تومان بود، امسال بذر 700 توماني كاشت و كارگري كه سال پيش روزي 17 هزار تومان دستمزد مي‌گرفته، امسال 30 هزار تومان از بهره‌بردار طلب كرده است. با اجراي طرح هدفمندي يارانه‌ها گازوئيل ليتري 16 تومان، 150 تومان شد و قيمت برق حدوداً چهار برابر شد. بنابراين به طور متوسط قيمت نهاده‌هاي كشاورزي چهار برابر شد، اما قيمت خريد تضميني گندم از 360 تومان به 395 تومان رسيد و فقط 10 درصد رشد داشت. نكته جالب توجه اينكه با اين وجود قيمت كاه به كيلويي 700 تومان رسيده و 1.8 برابر گندم شده است. جالبتر اينكه وزير جهاد كشاورزي كه خود متولي تأمين نهاده‌هاي توليد كشاورزي است، اعلام مي‌كند قيمت پيشنهادي ما به وزارت صنعت، معدن و تجارت بيشتر از 395 بوده، كه با مخالفت آن وزارتخانه همراه شده است.

 جدول مقایسه‌ای

5. اگر مسئولين اجرايي كشور رشد چهار برابري نهاده‌ها كه ماحصل تحقيقات ميداني است، انكار مي‌كنند، آيا نگاهي به نرخ تورم بانك مركزي نينداخته‌اند تا ببينند رشد قيمت خريد تضميني كمتر از نصف نرخ تورم سال 90 مي‌باشد. جالب است بدانيد كه افزايش نرخ خريد تضميني كشور تركيه معمولاً بيش از نرخ تورم ساليانه اين كشور است.

با اين وجود پيشنهاد مي‌شود براي تأمين امنيت قوت غالب كشور و بازگشت اعتماد سرمايه‌گذاران بخش كشاورزي در كوتاه مدت قيمت خريد تضميني گندم را حداقل متناسب با نرخ تورم 21.5 درصد سال 90 افزايش يابد و كيلويي 437 تومان اعلام شود. درضمن ضروري است براي حل ريشه‌اي مكانيزم تعيين قيمت خريد تضميني گندم در بلند مدت، قيمت نهاده ها واقعي‌تر شده و قيمت خريد تضميني متناسب با رشد قيمتي نهاده‌ها بالانس شود.

منیع: ایتان

تلگر

چهره‌

۱ دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: